Πως είναι να τελειώνεις;

Long time no see

Χρόνια και ζαμάνια. Για όσους διάβασαν το τελευταίο ποστ σχετικά με το πρόβλημα υγείας του πατέρα μου έχω να πω πως η ιστορία έλαβε τέλος. Ο πατέρας πέθανε. Ήταν κάτι που περιμέναμε, κάτι για το οποίο είχαμε προετοιμαστεί ακόμα και με το άκουσμα της διάγνωσης του καρκίνου.

Για αρκετό καιρό προσπάθησα να ξεκαθαρίσω τα συναισθήματα μου και να βγάλω ένα τελικό συμπέρασμα για το τι σημαίνει αυτός ο θάνατος. Αυτό το μήνα που πέρασε από την μέρα της κηδείας έχω βιώσει ένα σωρό έντονα και πολλές φορές αντικρουόμενα συναισθήματα. Υπερίσχυσε βέβαια η θλίψη και ακόμα περισσότερο η οργή. Για κάποιο λόγο οι νεκροί με θυμώνουν. Θέλω να τους βρίσω. Να τους χλευάσω. Υποθέτω πως κάπου βαθιά μέσα μου πιστεύω πως αν τους προκαλέσω αρκετά ίσως να καταφέρω να τους ξυπνήσω από τον αιώνιο ύπνο τους.

Ένα άλλο πράγμα που κατάλαβα είναι πως θα ήθελα η όλη υπόθεση με τον πατέρα μου να τελειώνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Ειλικρινά όπως το σκέφτομαι ο θάνατος θα έπρεπε να είναι κάτι σαν μια μετακόμιση και τίποτα παραπάνω. Να φορτώνεις την κάσα σε ένα φορτηγό μαζί με μια δυο βαλίτσες, να λες ένα ‘στο καλό’ και ύστερα να επιστρέφεις στο σπίτι σου χωρίς να γυρίσεις να κοιτάξεις πίσω.

Δυστυχώς τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Οι νεκροί επιστρέφουν καθημερινά. Επιμένουν. Εμφανίζονται στον ύπνο σου. Είναι εκεί, πάνω στα προσωπικά τους αντικείμενα που ακόμα δεν βρήκες το κουράγιο να μαζέψεις, παραμένουν online σε όλους τους προσωπικούς τους λογαριασμούς. Ξεπετάγονται απροειδοποίητα τις πιο απίθανες στιγμές, όταν οδηγάς, όταν ψωνίζεις, όταν ξεκαρδίζεσαι, ακόμα κι όταν φτάνεις σε οργασμό και το τελευταίο που θες να σκέφτεσαι είναι το πόσο μοιάζει το δικό σου βογκητό με τον τρόπο που κι εκείνοι μούγκριζαν τις τελευταίες στιγμές αγωνίας προτού αφήσουν την τελευταία τους πνοή.

Η φαλάκρα

Το πιο σκληρό πρόσωπο μιας ανίατης ασθένειας είναι η αίσθηση ανικανότητας που σου αφήνει. Η συνειδητοποίηση πως δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, πως δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγεις το μοιραίο. Το μόνο που σου απομένει είναι να βρεις μερικές κουβέντες για να παρηγορήσεις τον άνθρωπο σου όμως γρήγορα καταλαβαίνεις πως ούτε αυτό βοηθάει. Λες ψέμματα και το ξέρεις κι εσύ κι εκείνος. Τις περισσότερες φορές ξεσπάς ή προσπαθείς να κρύψεις την απόγνωση σου συγκρατώντας τα δάκρυα σου και δαγκώνοντας το στόμα σου.

Άλλες φορές, ιδίως όταν σε καταβάλλει η κούραση, το πράγμα σου φαίνεται γελοίο. Η συσκευή του ορού, η συσκευή του οξυγόνου, οι γκριμάτσες του αρρώστου όταν προσπαθεί να φάει με το ζόρι μια μπουκιά λερώνοντας σαν μικρό παιδί το στόμα του. Σκέφτεσαι τι γελοίο πράγμα είναι ο άνθρωπος και πόσο ατελές. Πιάνεις τον εαυτό σου να γελά με πρησμένα από το κλάμα μάτια.

Υποθέτω πως όλοι θα συμφωνήσουμε με εκείνη την δήλωση του Γούντυ Άλλεν πως είναι κατηγορηματικά κατά του θανάτου. Όσο αστείο κι αν ακούγεται δεν νομίζω πως ένας λογικός άνθρωπος έχει κάτι παραπάνω να πει για το θέμα.

Η δυσάρεστη αλήθεια είναι πως ότι κι αν πεις, όσο κι αν προσπαθήσεις να το εκλογικεύσεις ή να το ξορκίσεις το να ξέρεις πως κάποια στιγμή θα τα τινάξεις είναι απαίσιο. Εμένα προσωπικά μου προκαλεί αηδία και θυμό όμως αυτή είναι μια δική μου ιδιοτροπία. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο για να στέκεται απέναντι στο μοιραίο. Το σίγουρο είναι πως όλοι οι τρόποι και όλες οι μέθοδοι είναι αναποτελεσματικές κι αποτυχημένες. Στο τέλος ότι και να κάνεις πεθαίνεις.

Αν το καλοσκεφτείς όλες μας οι πράξεις, λίγο ή περισσότερο, περιστρέφονται γύρω από αυτό το γεγονός. Ή πιο σωστά γύρω από την προσπάθεια μας να ξεχάσουμε ή να αρνηθούμε αυτό το γεγονός. Σύμφωνα με τον Γερμανό φιλόσοφο Heidegger η λογική και  η φιλοσοφία η ίδια είναι ένα σύμπτωμα της εν γένει αδυναμίας μας να αντιμετωπίσουμε το μυστήριο της ζωής. Βρίσκουμε νόημα σε εκατοντάδες δευτερεύοντα πράγματα γιατί αρνούμαστε να εξετάσουμε την βαθύτερη ουσία και το νόημα της ύπαρξης μας. Μπορεί ο Heidegger να ήταν συνεργός των Ναζί κι ένας αντιπαθητικός μαλάκας που έγραφε ακαταλαβίστικα όμως δύσκολα μπορείς να αντικρούσεις το επιχείρημα του.

Το πως αντιμετωπίζουμε οι άνθρωποι τον θάνατο μου θυμίζει έναν συνάδελφο του πατέρα. Ήταν ένας σχετικά κοντός, αδύνατος κύριος που κρατούσε ένα δερμάτινο χαρτοφύλακα μόνιμα στο χέρι. Τον συναντούσαμε συνήθως έξω από το εφετείο και ήταν πάντα βιαστικός. Έμοιαζε άνθρωπος που προσέχει πολύ τον εαυτό του. Τα δόντια του ήταν καθαρά, τα λευκά πουκάμισα του σιδερωμένα. Χαμογελούσε με αυτοπεποίθηση. Το μόνο ελάττωμα του ήταν η φαλάκρα του και το πως προσπαθούσε να την διαχειριστεί. Εκείνη η σειρά από όρθιες τρίχες τις οποίες προσπαθούσε –μάταια- να τιθασεύσει τραβώντας τες με πείσμα πάνω από το γυμνό κεφάλι του.

Υπαρξιακά μιλώντας … είμαστε όλοι φαλακροί.

Όλοι τελειώνουμε

Δεν ξέρω τι μπορεί να κάνει κανείς για να αντιμετωπίσει τον φόβο του θανάτου. Έχω διαβάσει αμέτρητα βιβλία για την τέχνη του να ζεις όμως δεν έχω διαβάσει κανένα για την τέχνη του να πεθαίνεις. Η θρησκεία προσπαθεί να μας παρηγορήσει με μουρλές ιστορίες για την μετά θάνατον ζωή όμως κακά τα ψέμματα όταν φτάνει η ώρα σου δύσκολο να πιστέψεις το οτιδήποτε. Ούτε η ηρωίδα Αντιγόνη μπόρεσε να γλιτώσει από τον φόβο του θανάτου.

ἀλλ’ ὧδ’ ἔρημος πρὸς φίλων ἡ δύσμορος
ζῶσ’ εἰς θανόντων ἔρχομαι κατασκαφάς·

μα έτσι παρατημένη από τους φίλους,
ζωντανή κατεβαίνω η μαυρομοίρα
στων πεθαμένων τα λημέρια,

Ούτε ο Χριστός

πάτερ μου ει δυνατόν εστί παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο

Ούτε το θρυλικό Κογιότ

Το σίγουρο είναι πως όπως και με την φαλάκρα έτσι και με τον θάνατο η αποδοχή μοιάζει να είναι η καλύτερη στρατηγική. Γνωρίζω αμέτρητους ευτυχισμένους και πετυχημένους φαλακρούς. Από τον γίγαντα Ζιντάν μέχρι τον παιδικό μου ήρωα Billy Corgan και τον απολαυστικό κωμικό Larry David. Αλλά και τα δικά μας sex symbols όπως o Γιώργος Παπανδρέου και ο Γρηγόρης Γεωργάτος. Δεν γνωρίζω όμως κανένα εραστή με περουκίνι ή πατικωμένες τρίχες από την μια άκρη στην άλλη.

Το ίδιο ισχύει και με την επίγνωση του θανάτου. Οι μελέτες έχουν δείξει πως οι άνθρωποι που έχουν επίγνωση της θνητότητας τους τείνουν να υιοθετούν ένα πιο υγιεινό τρόπο ζωής και να είναι πιο συνεπείς στα τσεκ απ τους και στις επισκέψεις τους στο γιατρό.

Είναι μια στατιστική αλήθεια την οποία μοιάζει να γνώριζαν καλά οι άνθρωποι της αρχαιότητας οι οποίοι δημιούργησαν δεκάδες μύθους με ήρωες που κατεβαίνουν ζωντανοί στον κόσμο των νεκρών για να φέρουν πίσω πολύτιμη γνώση για την ζωή.

Σε ένα βαθμό είναι λογικό. Η επίγνωση της θνητότητας μας είναι ο πυρήνας της συνείδησης μας, αυτό που μας ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα πλάσματα του ζωικού βασιλείου. Η ανθρώπινη περιέργεια και η δίψα για γνώση είναι πρώτα από όλα μια βαθιά ανάγκη να κατανοήσουμε το συνταραχτικό γεγονός της ύπαρξης και συνεπώς του θανάτου μας.

Να σκάψουμε λίγο να δούμε τον παππού;

Λίγες μέρες μετά την κηδεία επισκεφτήκαμε το μνήμα οι πιο στενοί συγγενείς για να αφήσουμε μερικά λουλούδια (και να χαζέψουμε έναν νυσταγμένο παπά να μουρμουρά πάνω από το χώμα). Για πρώτη φορά πήραμε μαζί και τα ανίψια μου, δυο αγόρια εφτά και δέκα χρονών.

Ο μικρότερος, ο συνονόματος με τον νεκρό παππού του, Στέφανος στάθηκε πάνω από το σκαμμένο χώμα. Φυσικά ακόμα δεν είχαν μπει τα μάρμαρα. Κοίταξε με απορία την ατελείωτη έκταση με τους τάφους και ύστερα τον τάφο του παππού του. Γύρισε προς το μέρος μας.

‘Μπορούμε να σκάψουμε λίγο να δούμε τον παππού;’ μας ρώτησε.

Αν είσαι παιδί η περιέργεια υπερισχύει του φόβου. Ίσως αυτό είναι που δεν θα έπρεπε ποτέ να ξεχνάμε. Πως η ζωή είναι ένα μυστήριο. Το μεγαλύτερο και συγκλονιστικότερο μυστήριο του κόσμου και πως πίσω από τον παγερό φόβο για το τέλος υπάρχει ταυτόχρονα ένα συγκλονιστικό δέος για την ομορφιά της ζωής. Όπως όταν κοιτάς από την άκρη ενός γκρεμού την πανέμορφη άβυσσο που εκτείνεται μπροστά σου.

Αν πάλι  όλα αυτά δεν σας παρηγορούν καθόλου, όπως συχνά συμβαίνει και με μένα, τότε υπάρχει και το σεξ. Μια διαδικασία που σε αντίθεση με την ζωή το να ‘τελειώσεις’ είναι ότι καλύτερο μπορεί να σου συμβεί.

Ο Πατέρας ενός δαίμονα

Οι Σκοτεινές Πλευρές

Θυμάμαι όταν ήμουν στο νηπιαγωγείο μας ζήτησαν να φτιάξουμε μια ζωγραφιά για να μπει στο ετήσιο ανθολόγιο. Έκατσα και ζωγράφισα ένα σπιτάκι. Ένα μεγάλο άνθρωπο που ήταν ο μπαμπάς. Έναν πιο μικρό που ήταν η μαμά. Κι έναν ακόμα πιο μικρό που ήμουν εγώ. Ύστερα έπιασα μια μαύρη κηρομπογιά και μουτζούρωσα όλη την ζωγραφιά από πάνω μέχρι κάτω.

‘Τι είναι αυτές οι μουτζούρες Main Menu;’ με ρώτησε η δασκάλα.

Σήκωσα τα χέρια και της απάντησα με απόλυτη φυσικότητα.

‘Είναι το σπίτι μας, ο μπαμπάς, η μαμά κι εγώ και είναι νύχτα’.

‘Έχεις πολύ φαντασία’ μου είπε και χαμογέλασε.

Με θυμάμαι εκείνη την μέρα να γυρνάω στο σπίτι από το σχολείο. Ήταν μια ανοιξιάτικη μέρα, καλή ώρα. Κουβαλούσα την βαριά μου τσάντα, ιδρωμένος. Πρώτη φορά συνειδητοποιούσα πως η πραγματικότητα ενός ανθρώπου μπορεί να είναι κάτι τόσο παράξενο και υπερβατικό για ένα τρίτο. Η αλήθεια ήταν πως δεν είχα καθόλου φαντασία. Αυτό που είχα ζωγραφίσει δεν το είχα φανταστεί. Στο σπίτι μας ήταν πράγματι νύχτα. Πάντοτε, συνέχεια, από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ …

Δεν έχεις ελπίδα

Την σκοτεινή σου πλευρά δεν μπορείς να την ξεφορτωθείς. Μπορείς να φτιάξεις τα δόντια σου, μπορείς να καθαρίσεις τα σημάδια της ακμής σου, μπορείς να αγοράσεις ένα μεγάλο αμάξι και να κυκλοφορείς με μια εντυπωσιακή γυναίκα που σου κάνει πίπες όσο αλλάζεις τις ταχύτητες όμως η σκοτεινή σου πλευρά θα παραμείνει εκεί.

Η λογική λέει πως κάτι που δεν μπορείς να το αλλάξεις καλό είναι να προσπαθήσεις να το αποδεχθείς και να προσπαθήσεις να μην ντρέπεσαι για αυτό. Ακούγεται τόσο απλό που είναι να απορείς γιατί δεν το κάνουμε όλοι. ‘Γεια σας είμαι ο Main Menu είμαι αλκοολικός και ο θείος μου με βίαζε στο ιατρείο του δίνοντας μου καραμέλες και λέγοντας μου πως μου εξετάζει τις αμυγδαλές’.

Πλάκα κάνω.

Όμως η ουσία παραμένει πως το να αποδεχθείς και να συμβιβαστείς με την σκοτεινή σου πλευρά είναι κάτι τρομερά δύσκολο. Είναι ένα ταμπού. Κάτι που ελάχιστοι θα καταλάβουν.

Όμως δεν έχεις άλλη επιλογή.

Ρόμπερτ Κραμπ – Ο Πατέρας των Δαιμόνων

To 1994 προβλήθηκε στις αίθουσες του σινεμά ένα ντοκυμανταίρ για την ζωή και το έργο του ‘αιρετικού’ σκιτσογράφου Robert Crumb. Ο Crumb υπήρξε από τους πρώτους Αμερικάνους σκιτσογράφους που αμφισβήτησαν την κυριαρχία των κόμικ των σούπερ ηρώων. Οι αστείοι ήρωες του είναι κάθε άλλο παρά ‘ηρωϊκοί’. Είναι πνιγμένοι στις νευρώσεις, έχουν εμμονή με το σεξ, και η μόνη υπέρβαση τους είναι πως στερούνται κάθε έννοια ηθικής και αγάπης για το ανθρώπινο είδος.

»Ο Ρόμπερτ Κραμπ αντιμετωπίζει την σκοτεινή πλευρά του όπως θα αντιμετώπιζε ένα καλός γονιός ένα προβληματικό παιδί.»

Το ντοκυμανταίρ είναι ένα αριστούργημα. Ο Κραμπ είναι ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς διαβάζοντας τα κόμικ του. Ένας άνθρωπος που νιώθει ‘παράξενος’, ‘ελαττωματικός’, ένα ψηλόλιγνο γκόλουμ βγαλμένο κατευθείαν από το δάσος της αμερικάνικης επαρχίας.

Παρόλα αυτά δεν είναι δυστυχισμένος.

Είναι δημιουργικός, είναι αστείος, είναι ήρεμος. Μοιάζει να έχει συνηθίσει να ζει με τους δαίμονες του. Η αλήθεια είναι πως κοιτάζοντας τον να ποζάρει δίπλα στην όμορφη σύζυγο του ανάμεσα σε εκείνα τα γκροτέσκα σκίτσα σκέφτεσαι πως αντιμετωπίζει την σκοτεινή πλευρά του όπως θα αντιμετώπιζε ένα καλός γονιός ένα προβληματικό παιδί. Περιβάλλοντας το με αγάπη και αποδοχή.

Μπαμπά σε αγαπάω

Αυτό τον καιρό ο πατέρας μου βρίσκεται στο νοσοκομείο σε πολύ κρίσιμη κατάσταση. Σήμερα το πρωί σήκωσα το ακουστικό και τον πήρα τηλέφωνο. Του είπα πως τον αγαπάω και πως τον σκέφτομαι συνέχεια. Το ξαναλέω εδώ και έτσι ευελπιστώ να μείνει για πάντα γραμμένο όσα χρόνια και να περάσουν.

»Ήμουν ένα προβληματικό παιδί. Ήμουν ένας δαίμονας, μια σκοτεινή όψη της οικογένειας μου.»

Είναι αλήθεια πως η οικογένεια μου πέρασε πολλές δυσκολίες. Ιδίως τα πιο ευαίσθητα χρόνια της παιδικής μου ηλικίας ήταν κυριολεχτικά βαμμένα, όπως η παιδική μου ζωγραφιά, με μαύρο χρώμα.

Για πολλά χρόνια προσπάθησα να ξεφορτωθώ εκείνη την εικόνα με χίλιους τρόπους. Προσπάθησα να προσποιηθώ πως όλα ήταν καλά κι ύστερα όταν είδα πως αυτό δεν λειτουργούσε προσπάθησα να εκδικηθώ τους πρωταγωνιστές αυτού του δράματος. Μίσησα την μητέρα μου και τον πατέρα μου με όλη μου την ψυχή, τους κατηγόρησα, τους έβρισα, προσπάθησα να τους εξαπατήσω.

Όταν είδα πως ούτε αυτό λειτουργούσε αποφάσισα να τους εκδικηθώ κάνοντας κακό στον εαυτό μου. Έζησα αυτοκαταστροφικά, κάνοντας σκληρά ναρκωτικά, οδηγώντας επικίνδυνα στον δρόμο, μπλέκοντας σε καυγάδες χωρίς σημασία …

Ήμουν ένα προβληματικό παιδί. Ήμουν ένας δαίμονας, μια σκοτεινή όψη της οικογένειας μου.

Όμως για τον πατέρα μου όλα αυτά δεν είχαν καμία σημασία. Συνέχιζε να με αγαπάει και να με αποδέχεται για αυτό που ήμουν.

Δεν γράφω αυτό το κείμενο για να του ανταποδώσω τα όσα έχει κάνει για μένα. Το γράφω γιατί με τον τρόπο του μου έδωσε ένα πολύτιμο μάθημα που αξίζει όσο τίποτα στον κόσμο και θέλω να το μοιραστώ.

Δεν ξέρω που στο διάολο το είχε μάθει αυτός. Δεν πιστεύω πως ο πατέρας μου είναι σοφός ή ιδιαίτερα αναλυτικός. Όμως το έκανε. Έκανε αυτό που κάνουν οι ψαγμένοι καλλιτέχνες όπως ο Κραμπ.

Αποδεχόταν την σκοτεινή πλευρά της ζωής του. Την περιέβαλε με αγάπη και εμπιστοσύνη. Και το κυριότερο αναλάμβανε την ευθύνη για αυτή την σκοτεινή πλευρά.

Έκανε αυτό που είπε ο μάγος Prospero απευθυνόμενος στο κτήνος Cannibal, στο  έργο του Σέξπηρ Τρικυμία.

This thing of darkness I acknowledge mine.

Δεν είμαι καλός στα λόγια όταν είμαι συγκινημένος. Όμως αυτό που ξέρω είναι πως ακόμα και οι χειρότεροι δαίμονες, όπως εγώ, μπορούν να εξημερωθούν. Αυτό που ξέρω είναι πως μπορεί να μην γίνεται με τίποτα να ξεφορτωθείς την προσωπική σου κόλαση, όμως σίγουρα κανείς δεν σε εμποδίζει να την αγαπήσεις και να την αναγνωρίσεις, χωρίς όρους, όπως όλα τα παιδιά σου.

Βάρα με αλύπητα

Σαν όνειρο

Δεν ξέρω αν έχετε δει την ταινία Waking Life. Είναι μια ταινία που πραγματεύεται τα λεγόμενα lucid dreams, συνειδητά ή εναργή όνειρα στα ελληνικά, όνειρα στα οποία έχεις συνείδηση του ότι ονειρεύεσαι και έχεις απόλυτο έλεγχο του εαυτού σου όπως και στην πραγματική ζωή. Για χρόνια τα εναργή όνειρα θεωρούνταν ένας μύθος, μια πρακτική ανάλογη με το κάλεσμα ψυχών ή την μαγεία, όμως τα τελευταία χρόνια η επιστημονική κοινότητα, τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος της, τα έχει αναγνωρίσει ως ένα υπαρκτό ψυχολογικό φαινόμενο.

Εν πάσει περιπτώσει το θέμα μου δεν είναι τα συνειδητά όνειρα. Απλά υπάρχει μια σκηνή στην ταινία waking life που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό. Είναι η τελευταία σκηνή της ταινίας όταν ο πρωταγωνιστής ξυπνάει από μια ατελείωτη σειρά ονείρων. Ντύνεται, βάζει ένα φλιτζάνι καφέ για να πιει κι ύστερα βγαίνει από το σπίτι για να πάει με το αυτοκίνητο στην δουλειά. Την ώρα που βάζει το κλειδί στο αυτοκίνητο για να ανοίξει την πόρτα νιώθει το σώμα του να σηκώνεται ψηλά. Στην αρχή αιωρείται χαμηλά κρατημένος από το κλειδί. Ύστερα το αφήνει και φεύγει μακριά στον ουρανό όπως ένα μπαλόνι από ήλιο.

Η τελευταία σκηνή του Waking Life

Η ταινία κλείνει αφήνοντας σου την εντύπωση πως ο ήρωας είναι παγιδευμένος για πάντα μέσα σε ένα όνειρο όπου δεν έχει καθόλου έλεγχο του εαυτού του.

Τις τελευταίες εβδομάδες νιώθω ακριβώς έτσι. Νιώθω πως για κάποιο λόγο, η πραγματικότητα, τις πιο ανυποψίαστες στιγμές, καταρρέει σαν ένα όνειρο χωρίς λογική.

Νιώθω πως εκεί που κάνω τα πιο συνηθισμένα πράγματα μια αόρατη δύναμη με τραβάει από τα μαλλιά χωρίς να μπορώ να κάνω κάτι για αυτό.

Νιώθω πως χάνω τον έλεγχο.

Ξέρω πως ακούγεται τρομαχτικό. Όμως συμβαίνει. Και δεν συμβαίνει μόνο σε μένα. Είμαι σίγουρος πως υπάρχουν κλινικοί όροι για να περιγράψουν αυτό το συναίσθημα όμως αυτή την στιγμή δεν με ενδιαφέρει κάτι τέτοιο. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί πιστεύω ότι συμβαίνει αυτό και τον τρόπο που έχω βρει για να το αντιμετωπίζω.

Τι φταίει

Ζούμε σε μια εποχή απίστευτης ρευστότητας. Δεν χρειάζεται να είσαι κοινωνικός επιστήμονας για να καταλάβεις πως ο μέσος άνθρωπος βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα που δημιουργούν η οικονομική αστάθεια, η επισφαλής εργασία και ένας ρυθμός ζωής που απέχει έτη φωτός από τις βιολογικές αντοχές του ανθρώπινου είδους.

Όσο κι αν θέλουμε να πιστεύουμε πως αυτό είναι κάτι πολύ πρόσφατο, όσο κι αν τσιρίζουμε από το πρωί μέχρι το βράδυ πως για όλα φταίνε τα μνημόνια και η οικονομική κρίση η αλήθεια είναι πως αυτή η κατάσταση δεν είναι εντελώς καινούρια, ούτε αφορά μόνο την χώρα μας και τον άναρχο βαλκανικό μας χαρακτήρα. Απλά σε περιόδους έντονης οικονομικής κρίσης τα συμπτώματα είναι πιο έντονα και πιο εύκολα αντιληπτά.

Η παράνοια αυτή έχει όνομα και υπάρχει εδώ και μερικούς αιώνες. Όσο κι αν απεχθάνομαι το ΚΚΕ και τα αποστεωμένα στελέχη του η αλήθεια είναι πως σε ένα πράγμα έχουν απόλυτο δίκιο. Η πηγή όλων των σύγχρονων δεινών μας, αλλά και όλων των καλών μας θα προσθέσω εγώ, είναι ο καπιταλισμός. Όσο κι αν προσπαθούμε να εκμοντερνίσουμε την μαρξιστική θεωρεία, στην βάση της λίγο πάνω λίγο κάτω είναι σωστή … γεγονός που θα διασφαλίζει στην ΚΚΕ ΑΕ μια μόνιμη θέση στα έδρανα της βουλής.

Σημ. Το ΚΚΕ είναι όπως ο ζαχαροπλάστης της γειτονιάς μου. Τα σιροπιαστά του είναι σκληρά και άνοστα, οι τούρτες του άθλιες, το παγωτό σκέτο χρώμα και χρωστικές όμως ο άτιμος φτιάχνει το καλύτερο τιραμισού στον κόσμο και για αυτό και το μαγαζάκι του δεν θα κλείσει ποτέ όπως και το ΚΚΕ.

Αυτό που θέλω να πω είναι πως αυτό που ζούμε τους τελευταίους δύο αιώνες είναι πρωτόγνωρο. Στην ουσία αυτό που μας συμβαίνει είναι πως βρισκόμαστε διαρκώς σε κρίση. Αυτό είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλισμού. Ο ιλιγγιώδης ρυθμός παραγωγής έχει ως αποτέλεσμα την συνεχή κινητικότητα και ρευστότητα πληθυσμών, κοινωνικών τάξεων και πολιτικής εξουσίας. Το συνδικαλιστικό κίνημα και η αριστερά προσπάθησαν να θέσουν ένα ανάχωμα σε αυτή την κατάσταση αλλά όπως είναι γνωστό απέτυχαν οικτρά. Το μέγεθος της αποτυχίας μπορεί κανείς να το μετρήσει στα δαγκωμένα χείλη και τον έρπη του πρωθυπουργού μας.

Ζούμε σε μια εποχή που τα πράγματα αλλάζουν εξωφρενικά γρήγορα. Αλλαγές που παλιότερα έπαιρναν δεκαετίες ή αιώνες να ολοκληρωθούν συμβαίνουν τώρα μέσα σε μια νύχτα. Το βλέπει κανείς στο τοπίο γύρω του, στην πόλη και την ρυμοτομία της. Όμως πάνω από όλα το νιώθει στο πετσί του, στον ψυχικό του κόσμο και την συναισθηματική του κατάσταση. Η θύελλα που μαίνεται εκεί έξω, ξεσπάει το ίδιο δυνατά και μέσα μας.

Τράβα τον Λεβιέ μου

Μας βασανίζει μια συνεχής και ανυπόφορη αίσθηση πως χάνουμε τον έλεγχο. Ίσως αυτό να εξηγεί το φετιχισμό που έχει ο σύγχρονος άνθρωπος με οτιδήποτε μπορεί να του δώσει έστω και περιστασιακά μια αίσθηση κυριαρχίας κι ελέγχου πάνω στην πραγματικότητα.

Οι διαφημίσεις είναι πλημμυρισμένες από εικόνες ανθρώπων που γυρνούν κουμπιά, ανοιγοκλείνουν διακόπτες, τραβάνε λεβιέδες … ανθρώπων που φαινομενικά φαίνονται να έχουν τον απόλυτο έλεγχο της καθημερινότητας τους.

Η ιδέα πίσω από όλα αυτά ξεπερνά κατά πολύ την χρηστική αξία των συσκευών. Η αίσθηση πως μπορείς να ρυθμίζεις τα πάντα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια έχει, όσο γελοίο κι αν ακούγεται αυτό, ερωτικές προεκτάσεις. Ο σύγχρονος άνθρωπος παίρνει ηδονή από το να χειρίζεται συσκευές. Είναι κάτι που τον ηρεμεί, τον κάνει να νιώθει πως έχει το πάνω χέρι στο περιβάλλον του.

Τα αντικείμενα της καθημερινότητας μας, τα κινητά, οι υπολογιστές, το αστραφτερό αμάξι μας είναι ερωτικά φετίχ. Και φυσικά ισχύει και το αντίστροφο. Τα γεννητικά μας όργανα και οι ερωτογενείς μας ζώνες είναι αντικείμενα.

Αν για τον βικτωριανό άνθρωπο της αυστηρής σεξουαλικής υγιεινής, η θέα ενός εσωρούχου ή μιας καλτσοδέτας κάτω από ένα φουστάνι ήταν η απόλυτη πορνογραφία, για εμάς είναι ένα περίτεχνο τσιμπούκι ή το σωστό παίξιμο μιας κλειτορίδας ωσότου να έρθει σε οργασμό ή να κάνει squirting η δεν ξέρω γω τι άλλο τεχνικό όρο μας αρέσει να χρησιμοποιούμε για ότι συμβαίνει ανάμεσα στα πόδια μας. Τα γεννητικά όργανα, όπως είπα, είναι συσκευές που μπορείς να τις χειρίζεσαι και να τις μεταχειρίζεσαι με τεχνικούς όρους και οδηγίες χρήσης.

Δεν είναι να απορεί κανείς που στο youtube κάνουν θραύση τα βίντεο με δοκιμές γκάτζετ ή life hacks. Οι τύποι βγάζουν εκατομμύρια δοκιμάζοντας σουρωτήρια και πατέντες για κινητά κι εμείς τους κοιτάμε με ανοιχτό το στόμα σαν να κάνουν κάτι αληθινά αξιοθαύμαστο.

Οι συσκευές είναι όπως τα ναρκωτικά, όπως κάθε δραστηριότητα που σου δίνει ένα περιστασιακό ανέβασμα ή ηδονή. Δουλεύοντας καθημερινά με παιδιά είναι κάτι που το γνωρίζω πολύ καλά. Τα παιδιά εθίζονται στην χρήση των συσκευών χειρότερα κι από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια ή το τσιγάρο. Το να τρίβεις την γυαλιστερή επιφάνεια του κινητού χωρίς νόημα σε ηρεμεί, σε κάνει να ξεχνιέσαι και αυτό αρκεί ανεξάρτητα αν επικοινωνείς με κάποιον ή παίζεις ένα παιχνίδι ή απλά σκρολάρεις πάνω κάτω τον τοίχο του facebook χωρίς να διαβάζεις τίποτα.

Σαδισμός (με τα δάχτυλα)

Ένας από τους πρώτους και πιο διορατικούς βιογράφους του Μαρκήσιου Ντε Σαντ, ο Τζέφρυ Γκόρερ, δίνει τον εξής ορισμό για τον σαδισμό.

Σαδισμός είναι η ηδονή που νιώθει κανείς από τις παρατηρούμενες μεταβολές που επιφέρει η θέληση του στην πραγματικότητα.

Με άλλα λόγια σαδισμός είναι η ηδονή που νιώθει κανείς βλέποντας, κυριολεχτικά βλέποντας, πως έχει τον έλεγχο της πραγματικότητας γύρω του. Υπό αυτό το πρίσμα, σαδισμός είναι να βάζεις φωτιά σε ένα εξαώροφο κτήριο και να απολαμβάνεις να το βλέπεις να καταστρέφεται ή να πληγώνεις τον αγαπημένο σου και να τον βλέπεις να κλαίει ή να γράφεις ένα υπέροχο κείμενο που συγκινεί τους αναγνώστες σου και να διαβάζεις τα διθυραμβικά τους σχόλια…

Σαδισμός όμως είναι και να πατάς μερικά κουμπάκια και να ακούς ήχους ή να βλέπεις πολύχρωμα λαμπάκια να ανάβουν.

Είναι μια βαθιά, πρωτόγονη ανθρώπινη ανάγκη. Μια παιδική ανάγκη που από μόνη της δεν έχει ούτε θετικό, ούτε αρνητικό πρόσημο. Εξηγεί το γιατί ένα παιδί μπορεί να απολαμβάνει να βασανίζει ένα ζώο, ή να κάνει κακόγουστες φάρσες ή να χτυπάει εκκωφαντικά τις κατσαρόλες την ώρα που όλοι κοιμούνται.

Εκφράζει την πηγαία ανάγκη κάθε ανθρώπου για καταστροφή και δημιουργία, την ανάγκη για έλεγχο και την ηδονή που πηγάζει από την άσκηση αυτού του ελέγχου.

Ο σύγχρονος άνθρωπος αδυνατεί να εκτονώσει αυτό το ένστικτο του για σαδισμό στο μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του. Στην εργασία του δεν δημιουργεί τίποτα, δεν παράγει τίποτα, δεν ελέγχει τις περισσότερες φορές κανένα. Είναι κομμάτι μιας μηχανής που αυτή παράγει κι ελέγχει. Στις σχέσεις του με την εξουσία νιώθει πως δεν έχει καμία δύναμη. Ανεβοκατεβάζει κλόουν στις κυβερνήσεις και τα πράγματα παραμένουν πεισματικά το ίδιο άθλια.

Στις διαπροσωπικές του σχέσεις τα πράγματα είναι πιο ρευστά από ποτέ. Ο γάμος έχει πάψει να είναι, τουλάχιστον επιφανειακά, εκείνος ο παλιός καλός θεσμός που δύο άνθρωποι υποκύπτουν ο ένας στην θέληση του άλλου. Την θέση του έχει πάρει, ή τουλάχιστον έτσι θέλουμε να πιστεύομε, η αλληλοκατανόηση και η συντροφικότητα. Ξενέρωμα δηλαδή.

Υπάρχει βέβαια πάντα η επιλογή να ανατινάξεις ένα εμπορικό κέντρο στον αέρα ή να οδηγήσεις μια νταλίκα σε ένα πλήθος αθώων. Όμως αυτά, αν δεν πιστεύεις στον Αλλάχ, οδηγούν στην φυλακή ή τον θάνατο.

Μας μένουν τα γεννητικά μας όργανα, τα οποία μπορούν μέχρι σε ένα βαθμό να μας δώσουν ηρεμία και ηδονή. Όμως κι αυτά αργά ή γρήγορα ξεθυμαίνουν ή λιγοψυχούν.

Μόνο τα κινητά μας έχουν μια κάποια αξιοπιστία. Παραμένουν σε λειτουργία για πολλές ώρες, φορτίζονται εύκολα και γρήγορα και μπορούμε έτσι να τα χαϊδεύουμε ατελείωτα, ωσότου να μουδιάσουνε τα δάχτυλα μας, κι ακόμα παραπέρα…

The sky is crying

Ξεκίνησα γράφοντας για το πως νιώθω τον τελευταίο καιρό.

Δεν μπορώ να πω πως νιώθω σκατά. Απλά νιώθω πως η πραγματικότητα είναι χαοτική και πως τίποτα δεν έχει το παραμικρό νόημα. Κάνω μαύρες σκέψεις. Φοβάμαι πως θα χάσω αυτούς που αγαπώ. Φοβάμαι πως θα ξυπνήσω κι απλά δεν θα είναι εκεί ή θα έχουν αλλάξει τα συναισθήματα τους.

Έχω την αίσθηση πως ζω μέσα σε ένα κακό όνειρο από το οποίο δεν θα ξυπνήσω ποτέ. Οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω μου μου μοιάζουν με κακές απομιμήσεις ανθρώπων, κακέκτυπα των παλιών τους ρόλων. Με τρομάζουν τα χαμόγελα τους, οι χειρονομίες τους, οι καλές τους κουβέντες. Φοβάμαι πως θα μείνω μόνος, αφόρητα μόνος σε ένα κόσμο που κανείς δεν θα καταλαβαίνει κανένα.

Πολλές φορές το γράψιμο ικανοποιεί τα σαδιστικά μου ένστικτα. Νιώθω πως έχω τον έλεγχο εκεί. Γράφω ακραία πράγματα και παρατηρώ τις αντιδράσεις. Διαβάζω τα σχόλια μίσους ή θαυμασμού που λαμβάνω. Είναι κάτι που μου δίνει ικανοποίηση. Το να κάνεις δημιουργικά πράγματα είναι μια καλή εκδοχή σαδισμού.

Μερικές φορές ούτε αυτό όμως δεν είναι αρκετό. Έχω ανάγκη από κάτι πιο δυνατό, κάτι πιο συγκλονιστικό.

Σκέφτομαι πως θα ήθελα να δω μια πόλη να τυλίγεται στις φλόγες ή αμάξια να αναποδογυρίζουν στον αέρα. Είναι εικόνες που μου έχουν δώσει ατελείωτη ηδονή στο σινεμά. Εκείνη η αίσθηση πως κάτι επιτέλους συμβαίνει, κάτι πιο μεγάλο και πιο συνταραχτικό από εμένα και την πεζή καθημερινότητα μου. Υποθέτω πως είναι το ίδιο που νιώθουν οι τύποι που βάζουν φωτιά στους κάδους και πετάνε καδρόνια και πέτρες στα ματ.

Όμως δεν είμαι φτιαγμένος για τόσο μεγάλα εγκλήματα.

Θα μπορούσα φυσικά να αυνανιστώ. Όπως τόσες και τόσες φορές. Όμως ξέρω πως δεν θα με ηρεμήσει για πολύ. Μερικά λεπτά χαλάρωσης κι ύστερα τα ίδια.

Η σωτηρία μου θα ήταν να βρω ένα κορίτσι όπως αυτό. Με ένα τέτοιο κορίτσι θα μπορούσα να εκτονώσω τα σαδιστικά μου ένστικτα.

Όμως δύσκολα βρίσκεις τέτοια κορίτσια στις μέρες μας.

Αυτό που έχω καταλάβει με τα χρόνια είναι πως μερικές φορές όσο κι αν προσπαθήσεις δεν μπορείς να κάνεις κάτι για την κακή σου διάθεση ή την μελαγχολία. Η πραγματικότητα, όπως τα όνειρα, σε τραβάει από τον λαιμό και σε κολλάει στον τοίχο ή σε πετάει ψηλά στον ουρανό. Όταν συμβαίνει αυτό οι έμπειροι ονειρευτές συμβουλεύουν να χαλαρώσεις, να εστιάσεις σε μια μικρή λεπτομέρεια του ονείρου ωσότου να επανακτήσεις την συγκέντρωση σου…

Όταν συμβαίνει αυτό το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να κάνεις υπομονή και να τραγουδήσεις τα μπλουζ.

The sky is crying …

 

Oh you ‘ve spoilt the picture

Η ιστορία της ζωής του Τσάρλυ Τσάπλιν είναι λίγο έως πολύ γνωστή. Ένα παιδί μεγαλωμένο στους δρόμους με μια μάνα που μπαινόβγαινε από τις ψυχιατρικές κλινικές κι έναν αλκοολικό πατέρα που ίσως και να μην ήταν πατέρας του που σίγουρα όμως δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ του για αυτόν.

Ο Τσάρλυ υπήρξε παρακατιανός από κούνια. Και δεν ήταν μόνο η κοινωνική του τάξη που τον προσδιόριζε έτσι. Όπως είπα η μητέρα του έπασχε από κάποια ψυχική ασθένεια. Δεν ήταν λίγες οι φορές που θα έπρεπε ο ίδιος να την προστατέψει και να την δικαιολογήσει ύστερα από κάποιο παραλήρημα της ή κάποιο αδικαιολόγητο βίαιο καυγά της συνήθως με ανθρώπους που δεν έφταιγαν σε τίποτα.

«Oh you ‘ve spoilt the picture του γκρινιάζει και τότε εκείνος συνεχίζοντας το φιλί του σηκώνει το χέρι και κάνει μια χειρονομία ‘άσε μας μωρέ’ πριν το πλάνο σβήσει διαπαντός.»

Κι ύστερα ήταν και το στίγμα της χαλαρής ηθικής και του παρία που κουβαλούσαν όλοι οι άνθρωποι των ‘λαϊκών’ θεαμάτων. Οι καλλιτέχνες των music halls, όπως ήταν οι γονείς του, ήταν λούμπεν άνθρωποι που η εργαζόμενη κοινωνία τους έβλεπε με κακό μάτι. Αλλά και το σουλούπι του ήταν μικροκαμωμένο κι είχε μια λεπτότητα στους τρόπους που τον κρατούσε έξω από κάθε πρότυπο αρσενικού. Χώρια το τσιγγάνικο αίμα που κυλούσε στις φλέβες του από την μεριά της μητέρας του. Όπως είπα παρακατιανός.

Οι βιογράφοι και οι κριτικοί βέβαια τα έχουν πει αυτά εκατοντάδες φορές και όποιος γνωρίζει τις ταινίες του δεν θα δυσκολευτεί να καταλάβει με ποιο τρόπο οι συνθήκες της παιδικής του ηλικίας έχουν διαμορφώσει το έργο του και τη θεματολογία του.

Είναι πολλά που μπορεί κανείς να πει για αυτό το φαινόμενο του 20ου αιώνα. Για το πως μετέφερε το vaudeville θέατρο στο φιλμ, την γκάφα και τα κινησιολογικά antics, για το πως ‘έφτιαξε’ ο ίδιος την κινηματογραφική γλώσσα δουλεύοντας ατελείωτα και σπαταλώντας χιλιάδες μέτρα από φιλμ ώστε να τελειοποιήσει την αφήγηση του και το γούστο του…κι αυτά είναι λίγα, ελάχιστα από τα καλλιτεχνικά του επιτεύγματα. Μην ξεχνάμε πως έγραφε ο ίδιος τις μουσικές των ταινιών του. Αν πιάσουμε και την προσωπική του ζωή…

Αυτό που ξέρω εγώ είναι πως αυτό τον άνθρωπο τον λατρεύω. Τόσο απλά. Δεν ξέρω πως και γιατί, δεν ξέρω καν αν είναι αληθινός. Ώρες, ώρες μου φαίνεται εξωπραγματικός. Και μαζί του και τα υπόλοιπα πρόσωπα των ταινιών του. Οι γυναίκες με τις κοντές μεταξωτές κάλτσες, οι μισητοί νταήδες, οι χοντροκώληδες νοικοκύρηδες… Υπόλευκα πρόσωπα με τεράστιους μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια που ζούνε στο φάστ φόργουορντ… Σαν στοιχειά του δάσους που δυστυχώς τα έδιωξε κακήν κακώς η έλευση του ήχου και η προσαρμογή της ταχύτητας προβολής.

Κι είναι και κάτι άλλο που είχε εκείνη η εποχή και με γοητεύει. Η ελευθεριότητα. Δεν είναι πολλά χρόνια που ανακάλυψα πως ήταν πολλοί οι πρώτοι κινηματογραφιστές που τράβηξαν πορνοταινίες που δεν έχουν σε τίποτα να ζηλέψουν τις σύγχρονες τους σε ανωμαλία και πονηράδα. Κάτι που επιβεβαιώνει πως ο κινηματογράφος στα σπάργανα του δεν ήταν το καθολικό θέαμα που είναι τώρα αλλά μια πικάντικη διασκέδαση κοντά στα καμπαρέ και τα ξενυχτάδικα.

Αυτή την ελευθεριότητα ή ας την πούμε ελαφρότητα την είχε κι ο Τσάπλιν. Πέρα από τις σοσιαλιστικές του συμπάθειες και την αξεπέραστη τέχνη του -συνέπεια της εργασιομανίας του- πέρα και από τις σπουδαίες ταινίες του που δεν πιστεύω να καταφέρει να φτάσει κανένας και ποτέ στην παγκοσμιότητά τους και στη δύναμη τους, είναι αυτή η ελαφρότητα που με αγγίζει και με κάνει να τον θαυμάζω τόσο παθολογικά. Αυτή η ελαφρότητα είναι η ποίηση του.

Τουλάχιστον την ποίηση όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ, λυρική, που δεν έχει τίποτα άλλο να ασχοληθεί πέρα από τα ερωτικά βάσανα και τους καημούς της ζωής. Μια ποίηση που σιχαίνεται τα μεγαλεία, και τους πολέμους και τη δόξα. Μια ποίηση του πιο απλού ανθρώπινου μέτρου…του εφήμερου.

Θυμάμαι τον Τσάρλυ να χορεύει δυο φρατζόλες ψωμί καρφωμένες με δυο πιρούνια σαν πόδια. Ή να περιστρέφει τα κορδόνια της μπότας του στο πιρούνι σαν σπαγγέτι. Τον θυμάμαι να ξεροσταλιάζει δίπλα από την Μέρνα στο τσίρκο και να μαζεύεται κοκκινίζοντας. Να δίνει μια γερή κλωτσιά στον πισινό ενός χοντρού. Τον θυμάμαι να κοιτάζει βγάζοντας σπίθες τα μάτια της Τζώρτζια στο τέλος του Χρυσοθήρα περιμένοντας έναν φωτογράφο να τους τραβήξει μια φωτογραφία και δεν μπορώ να βγάλω από το μυαλό μου πως αυτό το πράγμα … δεν είναι θέαμα. Δεν είναι υποκριτική τέχνη. Είναι αλήθεια.

Ένα παράδειγμα. Δεν ξέρω αν έχετε δει το Χαμίνι. Οι κριτικοί ερίζουν για εκείνο το παλαβό εμβόλιμο κομμάτι στη ταινία όπου ο Τσάρλυ αποκοιμιέται και ονειρεύεται πως όλοι οι άνθρωποι έχουν βγάλει φτερά αγγέλων και πετούν πέρα δώθε. Κι είναι όλοι αγαπημένοι και ο ένας πηγαίνει με την γυναίκα του άλλου και είναι ευτυχισμένοι … ώσπου εμφανίζεται ο διάβολος και τους πιρουνίζει με την τρίαινα του και τους βάζει στο μυαλό τη ζήλια και το μίσος και γίνονται όλα άνω κάτω και τότε κάποιος πυροβολεί τον Τσάρλυ – άγγελο που ανοίγει κι αυτός τα φτερά του να πετάξει…και τον σκοτώνει. Πράγματι δεν έχει καμιά σχέση με την υπόλοιπη ταινία. Κι όμως…

Την εποχή που γύριζε το Χαμίνι ο Τσάπλιν είχε παράλληλα ξεκινήσει μια ερωτική σχέση με την γυναίκα ενός φίλου του. Είχε χάσει τα μυαλά του. Είχε αφήσει την ταινία στο έλεος του Θεού για να την συναντά στα κρυφά…οι παραγωγοί ωρύονταν, εκατομμύρια δολάρια χαραμίζονταν, οι δικηγόροι έσπαζαν το κεφάλι τους να σώσουν τα συμβόλαια κι αυτός το βιολί του. Και τότε εμπνεύστηκε αυτό το κομμάτι, αυτό το όνειρο με τους αγγέλους και το χωσε στη ταινία. Έτσι απλά κι ας μην είχε και πολύ σχέση. Κι είναι πανέμορφο … κι αν δεν είσαι κανένας χλιδάνεργος κριτικός που δεν ξέρει που παν τα τέσσερα όταν το βλέπεις μένεις με το στόμα ανοιχτό γιατί είναι ότι πιο όμορφο έχεις δει σε φιλμ.

Η υστεροφημία δεν έχει ανθρώπινα μέτρα. Δεν μπορείς να προβλέψεις τι θα αποκρυσταλλώσει ο χρόνος ως σπουδαίο ή όχι. Υποψιάζομαι πως έχει μια προτίμηση για το αυθεντικό, για αυτό που ακουμπάει τους πάντες και τα πάντα χωρίς επιτήδευση. Δεν ξέρω αν ο Τσάπλιν το γνώριζε αυτό ή ήταν απλά έτσι από τη φύση του. Πάντως αυτή ήταν η τέχνη του. Η ελαφρότητα του, η μανία του να ζει…εδώ και τώρα.

Είχε βγάλει πολλά λεφτά. Ήταν ο πρώτος της σόουμπιζ και ήταν και άνθρωπος βασανισμένος, γεμάτος συμπλέγματα και απωθημένα. Καμιά φορά σκέφτομαι πως ο Τσάπλιν είχε όλες τις προδιαγραφές για να γίνει ένα τέρας. Ένας Τζόκερ ή ένας Χίτλερ που είχαν και συναφείς προτιμήσεις στο μουστάκι. Υποθέτω πως στην προσωπική του ζωή θα είχε τις σκοτεινές στιγμές του. Λένε πως ήταν παθολογικός τσιγκούνης. Ποιος ξέρει. Το σίγουρο είναι πως στις ταινίες του προτίμησε να παραμείνει ο παρακατιανός που πάντα ήταν.

Ακόμα ένα παράδειγμα. Αυτή τη φορά από τον Χρυσοθήρα.  Φέρνω στο μυαλό μου ξανά και ξανά εκείνη τη τελευταία σκηνή … τον τρόπο που κοιτάει την όμορφη Τζώρτζια -εκτός πλοκής, εκτός θεάματος, το ύφος του είναι σοβαρό, παθιασμένο δεν κολλάει με τον ελαφρόμυαλο χαρακτήρα της υπόλοιπης ταινίας- και φαντάζομαι πως έκανε όλη την ταινία, 90 λεπτά φιλμ και βάλε με το νου σου πόσες άλλες ώρες λήψη που θα την απέρριψε, μόνο και μόνο για αυτή την τελευταία σκηνή, για αυτή τη σεκάνς  … για να πει σ’ αγαπώ και να φιλήσει στο στόμα μια μικρή που του είχε πάρει τα μυαλά.

Hold still! φωνάζει ο φωτογράφος καλύπτοντας το κεφάλι του με το πανί κι ο Τσάρλυ τον αγνοεί και με ύφος σοβαρό και παθιασμένο πλησιάζει τα χείλη του στα χείλη της και την φιλάει. Oh you ‘ve spoilt the picture του γκρινιάζει και τότε εκείνος συνεχίζοντας το φιλί του σηκώνει το χέρι και κάνει μια χειρονομία ‘άσε μας μωρέ’ πριν το πλάνο σβήσει διαπαντός.

Τα Παιδιά του Κεραυνού

Ξεκίνησα αυτό το μπλογκ έχοντας μόλις βγει από την πιο τρομαχτική περίοδο της ζωής μου. Μια περίοδο που όπως έγραψα και σε προηγούμενα ποστ, έχασα κάθε όρεξη και επιθυμία για ζωή και έφτασα πολύ κοντά στην αυτοκτονία. Ήταν μια συγκλονιστική περίοδος, που όσο κι αν προσπαθήσω θα μου είναι αδύνατο να την περιγράψω. Περισσότερο έμοιαζε με μια ανελέητη καταιγίδα που πίστευα πως δεν θα τελειώσει ποτέ. Μια καταιγίδα από την οποία δεν θα γλίτωνα με τίποτα παρά μόνο δίνοντας τέλος στη ζωή μου.

Ξεκίνησα να γράφω ελπίζοντας με κάποιο τρόπο, όσο μπορώ, να φτάσω εκεί έξω και σε άλλους ανθρώπους σαν κι εμένα. Να τους δώσω κουράγιο στις δύσκολες στιγμές ή αν και αυτοί όπως κι εγώ έχουν καταφέρει να βγουν από τις δυσκολίες να μοιραστούμε την χαρά μας και να δώσουμε μαζί δύναμη σε όσους ακόμα παλεύουν. Στο δρόμο ανακάλυψα πως αυτό που έκανα ήταν πολύ πιο σημαντικό από όσο μπορούσα να φανταστώ. Στο δρόμο ανακάλυψα πως ακολουθούσα το μονοπάτι μιας αρχαίας δοξασίας.

Heyoka

Μόνο αυτοί που είχαν το όραμα των πλασμάτων του κεραυνού μπορούν να ζήσουν σαν Χεγιόκα. Έχουν ιερή δύναμη και την μοιράζονται με όλους τους ανθρώπους, αλλά το κάνουν μέσα από αστείες ή παράδοξες πράξεις. Όταν ένα όραμα φτάνει από τα πλάσματα της Δύσης, έρχεται με τρόμο όπως χτυπάει ένας κεραυνός. Άλλα όταν η μπόρα του οράματος περάσει, ο κόσμος είναι πιο όμορφος και πιο ευτυχισμένος. Γιατί η αλήθεια παντού χτυπάει σαν βροχή. Μετά τον τρόμο της καταιγίδας όμως ο κόσμος είναι πιο όμορφος.

Μαύρος Τάρανδος

 

»Το σύμβολο τους είναι δυο κέρατα στο κεφάλι γιατί θεωρούνται αρπαχτικά πνεύματα.»

Σε ένα μεγάλο αριθμό των φυλών των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής υπήρξε ένα παράξενο κοινωνικό φαινόμενο, η κουλτούρα των λεγόμενων ‘Αντίθετων’, ‘Contraries’ στα αγγλικά, οι αποκαλούμενοι Χεγιόκα. Οι ‘Αντίθετοι’ ήταν ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού ενός οικισμού οι οποίοι ζούσαν εντελώς αντίθετα στις παραδόσεις και τις συνήθειες των υπολοίπων.

Αυτό πρακτικά σήμαινε πως είχαν το δικαίωμα να προσβάλλουν τα ιερά και τα όσια της φυλής, να κοροϊδεύουν τις θρησκευτικές τελετές και να αγνοούν επιδεικτικά τις συμβουλές των σοφών γερόντων και των θεραπευτών. Επίσης, χρησιμοποιούσαν αυτό που οι ανθρωπολόγοι ονομάζουν αντίστροφη ομιλία ή αντίστροφη αντίδραση. Για παράδειγμα αν ήθελαν να σε φωνάξουν κοντά τους, φώναζαν λυσσασμένα ‘φύγε από μπροστά μου’. Με ακριβώς τον ίδιο τρόπο έφευγαν μακριά όταν κάποιος τους ζητούσε να έρθουν κοντά και έτρεχαν δίπλα του όταν τους έλεγε να φύγουν.

Πολλοί ‘Αντίθετοι’ ήταν αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως ‘κλόουν’, ντυμένοι παράδοξα και υπερβολικά και έτοιμοι να κάνουν τις πιο ντροπιαστικές ανοησίες για να διασκεδάσουν τους άλλους. Υπήρχαν όμως και ‘αντίθετοι’ που στερούνταν του κωμικού στοιχείου, οι οποίοι με την αιρετική τους στάση έρχονταν σε σύγκρουση με την υπόλοιπη κοινότητα, θέτοντας πολλές φορές την ζωή τους, αλλά και την ζωή των άλλων, σε κίνδυνο.

Παρόλα αυτά η κουλτούρα των αντιθέτων απολάμβανε του απόλυτου σεβασμού της κοινότητας. Ο ρόλος τους άλλωστε ήταν ιερός. Οι ντροπιαστικές ιστορίες και πράξεις τους βοηθούσαν τους ανθρώπους να απαλλαχθούν από το άγχος και τις ενοχές για τις δικές τους ανοησίες ή λάθη. Επίσης η διαρκής και ανελέητη αμφισβήτηση των παραδόσεων βοηθούσε στην ανανέωση και αναβίωση των παραδοσιακών μύθων και των ιερών δοξασιών.

Φυσικά, παρότι εθνολογικά το φαινόμενο των ‘αντιθέτων’ είναι κάτι πρωτόγνωρο, δεν μπορεί κανείς να μην δει την σινάφια της κουλτούρας τους με ανάλογες πρακτικές σε όλους τους πολιτισμούς. Από το αρχαίο σατυρικό δράμα, μέχρι τους μεσαιωνικούς γελωτοποιούς και τους καταραμένους ποιητές του 19ου αιώνα, η έννοια των ‘αντιθέτων’ αγκαλιάζει κάθε αιρετική συμπεριφορά, είτε πρόκειται για φιλοσοφικό δόγμα, είτε για καλλιτεχνική έκφραση ή στάση ζωής.

Θέλω να πιστεύω πως Η Τέχνη της Αποτυχίας δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια ακόμα έκφραση αυτής της βαθιάς ανθρώπινης ανάγκης για αντίθεση.

Το ίδιο άρθρο εκατό φορές

Σε κάθε ένα από τα άρθρα μου επαναλαμβάνω με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το ίδιο πράγμα. Καμιά φορά είναι κάπως απολαυστικό να βλέπω διαφορετικές αντιδράσεις ενώ στην ουσία επαναλαμβάνομαι. Ο ίδιος άνθρωπος που με επικροτεί για κάτι που έγραψα, θυμώνει όταν το γράφω στο επόμενο άρθρο με διαφορετικές λέξεις. Στην ουσία τους τίποτα από αυτά που λέω δεν είναι διαφορετικό. Είτε λέω πως δεν πρέπει να σεβόμαστε τους νεκρούς, είτε πως δεν πρέπει να προσπαθούμε να είμαστε ευτυχισμένοι, είτε πως πρέπει να τα παρατάμε όταν θέλουμε κάτι πάρα πολύ, είτε πως πρέπει να εκθέτουμε αυτά για τα οποία ντρεπόμαστε, είτε πως δεν πρέπει να ερωτευόμαστε, είτε πως πρέπει να λέμε ψέματα αντί για αλήθεια, είτε πως τα παιδιά μας θα πρέπει να μάθουν να κάνουν στοματικό έρωτα και να σοδομίζονται κι όχι μαθηματικά και ανάγνωση.

Σε όλα αυτά τα άρθρα λέω ακριβώς το ίδιο πράγμα. Παροτρύνω τους ανθρώπους να κάνουν το αντίθετο από αυτό που θα ήταν το λογικό να κάνουν.

Ο λόγος που το κάνω είναι πολύ απλός. Στην πραγματικότητα είμαι ένας μαστουρωμένος Ινδιάνος και είδα τα πουλιά των κεραυνών στα όνειρα μου. Και από τότε αποφάσισα να είμαι ένας Χεγιόκα της ελληνικής επικράτειας. Να μιλάω ανάποδα, να γράφω ανάποδα και να κάνω ότι μου καπνίσει, χωρίς να υπολογίζω τίποτα και κανένα.

Εντάξει. Όχι ακριβώς.

Το κάνω γιατί ζώντας την δική μου προσωπική τραγωδία ανακάλυψα πως η δυστυχία μου ήταν σύμπτωμα μιας πολύ βαθύτερης ασθένειας. Μιας ασθένειας που δεν μπορούσε να θεραπευτεί με καμιά συνταγή ευτυχίας, με κανένα ψυχοφάρμακο και με κανένα αντικαταθλιπτικό.

Προσοχή δεν λέω πως όλα αυτά δεν μπορούν να βοηθήσουν. Φυσικά και μπορούν. Ο σαμάνος της φυλής επιβάλλεται να συνταγογραφεί μαντζούνια και να δίνει τις επαγγελματικές του συμβουλές. Όμως αυτό δεν είναι αρκετό.

Υπάρχει κάτι πιο βαθύ. Κάτι πιο επείγον που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Το νόημα της ζωής

Θέλω να σκεφτείτε το εξής ενδεχόμενο. Φανταστείτε να βάζατε ως προτεραιότητα της ζωής σας το γέλιο. Να προσπαθούσατε να γελάτε, να κατουριέστε από τα γέλια, από το πρωί που ξυπνάτε, μέχρι την τελευταία στιγμή που θα κλείσετε τα μάτια σας. Και αν είναι δυνατόν να γελάτε και στον ύπνο σας. Να ξεκαρδίζεστε στα όνειρα σας.

Ναι ξέρω, το ενδεχόμενο σας φαίνεται κάπως κουραστικό αν όχι εφιαλτικό. Το γέλιο έρχεται ως κάτι αυθόρμητο, ως μια αυθόρμητη αντίδραση σε κάτι ευτράπελο ή απροσδόκητο. Δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την επιτυχία και την ευτυχία και την ηδονή. Είναι συνέπειες κάποιων καταστάσεων. Δεν είναι αυτοσκοπός.

»Δεν ξέρετε πόσο εφιαλτικό μπορεί να γίνει η ευτυχία ή η ηδονή να είναι ο αυτοσκοπός ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνίας.»

Δεν ξέρετε πόσο εφιαλτικό μπορεί να γίνει η ευτυχία ή η ηδονή να είναι ο αυτοσκοπός ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνίας.

Δεν είναι πυρηνική φυσική είναι απλή λογική. Ο Μαρκήσιος Ντε Σαντ προσπάθησε να ακολουθήσει την λογική της ατελείωτης ηδονής στα έργα του τον 19ο αιώνα. Τα βιβλία του είναι γεμάτα σκατά και αίμα. Όψεις αυτού του ενδεχόμενου είδαμε επίσης στα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ου αιώνα και βέβαια στο υπέροχο μυθιστόρημα ή την κινηματογραφική εκδοχή του American Psycho. 

Προσοχή και πάλι. Δεν λέω πως η ηδονή, η ευτυχία, ή η επιτυχία είναι κάτι κακό.

Το αντίθετο.

Το μόνο που λέω είναι πως δεν μπορούν να είναι αυτοσκοπός. Είναι όψεις της ζωής που αποκτούν νόημα ανάλογα με τις συνθήκες. Σε μεγάλο βαθμό είναι σχετικές. 

Ένα ζουμερό μπιφτέκι από τα McDonalds ίσως να είναι όνειρο ζωής για τα υποσιτισμένα παιδιά της Αφρικής όμως ο καλοζωϊσμένος πολίτης των δυτικών κοινωνιών το θεωρεί διατροφικό σκουπίδι.

Μια χαριτωμένη σύζυγος μπορεί να είναι όαση στην ζωή ενός μοναχικού ανθρώπου, όμως για έναν έμπειρο εραστή που έχει χορτάσει τις γυναίκες όπως εγώ μπορεί να είναι και μπελάς.

Πέρα από τα αστεία, έχουμε ένα βασικό πρόβλημα, μια βαθιά αρρώστια μέσα μας και ονομάζεται έλλειψη νοήματος. Το πρόβλημα ξεκινάει από την στιγμή που πιστεύουμε πως αυτό το νόημα οφείλει να μας το προσφέρει η ίδια η ζωή. Πως είναι κάτι που το δικαιούμαστε. Περιμένουμε από την ζωή να μας δώσει ευτυχία, ηρεμία, πλήρωση, λεφτά και δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Όμως η αλήθεια είναι πως γεννιόμαστε σε ένα χάος και πως τίποτα δεν έχει νόημα. Στα μάτια της φύσης ή του σύμπαντος ή του Θεού δεν αξίζουμε τίποτα περισσότερο από μια πέτρα ή ένα χρησιμοποιημένο προφυλακτικό. 

Σύμφωνα με τον ψυχοθεραπευτή Βίκτωρ Φρανκλ ο άνθρωπος αρχίζει να αντιλαμβάνεται το νόημα της ζωής όταν αντί να ρωτάει τι έχει να του προσφέρει η ζωή αντιστρέφει το ερώτημα. Ρωτάει, τι έχω εγώ να προσφέρω στη ζωή;

Τι έχω να προσφέρω σε αυτό τον κόσμο ώστε να αποκτήσει περισσότερο νόημα;

Επίσης νόημα στη ζωή μας, δίνει η στάση μας απέναντι σε αυτό το χάος, απέναντι στην σκληρότητα ενός απρόσωπου φυσικού κόσμου. Απέναντι σε τραγικές καταστάσεις όπως η ανέχεια ή η ασθένεια ή το αναπόφευκτο του θανάτου είτε του δικού μας ή αυτών που αγαπάμε.

Ο άνθρωπος πραγματικά ανακαλύπτει το μεγαλείο της δύναμης του όταν στέκεται όρθιος απέναντι στην τραγική του μοίρα.

Κι όμως καθημερινά απέχουμε πολύ από αυτά αναζητώντας εμμονικά την γρήγορη ικανοποίηση των επιθυμιών μας πετυχαίνοντας τις περισσότερες φορές ακριβώς το αντίθετο.

Προσπαθώντας υπερβολικά να κάνουμε καλό σεξ και να ικανοποιήσουμε τους συντρόφους μας δεν μας σηκώνεται ή δεν έχουμε οργασμό. Προσπαθώντας να είμαστε και να δείχνουμε ευτυχισμένοι δεν χαλαρώνουμε και δεν μπορούμε να δεθούμε με άλλους ανθρώπους και να επικοινωνήσουμε. Προσπαθώντας να είμαστε επιτυχημένοι ακολουθούμε καριέρες που δεν μας εκφράζουν, μόνο και μόνο για το κύρος ή τα χρήματα καταντώντας μέτριοι και συνεπώς αποτυχημένοι.

Η  ψυχολογία υπογραμμίζει ξανά και ξανά τις ολέθριες συνέπειες που έχει ο σύγχρονος καταναλωτικός τρόπος ζωής στην ψυχική υγεία μας. Όμως κανείς δεν ακούει. Και πως να ακούσει όταν το οικονομικό στάτους κβο λειτουργεί με όρους θρησκευτικής λατρείας κηρύττοντας ατελείωτα μέσα από υπνωτιστικά διαφημιστικά σποτ και χαζοχαρούμενες ρεκλάμες.

Δυστυχώς η γλώσσα της επιστήμης, ή της ψυχοθεραπείας είναι στεγνή. Και σε ένα βαθμό για αυτό είναι και ψεύτικη. Γιατί μιλάει πάντα θεωρητικά, χωρίς αληθινά βιώματα που θα συγκινήσουν τους ανθρώπους. Αυτό που μας λείπει είναι μια σύγχρονη ανατρεπτική θρησκεία. Αυτό που μας λείπει είναι ‘αντίθετοι’, Χεγιόκα, άνθρωποι που θα λοιδορήσουν τις γελοίες συνήθειες μας και θα μας ταρακουνήσουν με τις ανάποδες πράξεις τους. 

Το θέμα είναι που θα τους βρούμε αυτούς τους τόσο ξεχωριστούς ανθρώπους.

Οι Heyoka της διπλανής πόρτας

Οι ‘αντίθετοι’ των φυλών της Βόρειας Αμερικής αντλούν την δύναμη τους από την λατρεία του Κεραυνού. Ένας Ινδιάνος καταλαβαίνει πως είναι Χεγιόκα όταν στα όνειρα του εμφανιστούν τα πουλιά του κεραυνού, μεγάλα πουλιά τα οποία δημιουργούν κεραυνούς χτυπώντας τα φτερά τους. Όταν ο νεαρός Ινδιάνος εξομολογηθεί τα όνειρα του στους σοφούς της φυλής τότε εκείνοι αποφασίζουν αν θα του δοθεί ο τίτλος του Χεγιόκα. Το σύμβολο ενός Χεγιόκα είναι δυο κέρατα στο κεφάλι γιατί θεωρείται αρπαχτικό πνεύμα.

Κάτι ανάλογο με τους Χεγιόκα συνέβηκε και στον απόστολο Παύλο. Είδε όραμα τον Χριστό. Ύστερα κι αυτός κήρυξε την αλήθεια των αντιθέτων. Είπε πως η σοφία των ανθρώπων είναι ανοησία για τον Θεό. Είπε πως η εξουσία των ανθρώπων είναι υποδούλωση για τον Θεό. Πως ο πλούτος των ανθρώπων, είναι φτώχεια για τον Θεό. Εξήγησε μάλιστα πως οι απόστολοι του Κυρίου πρέπει να είναι σαν ηθοποιοί που αναπαριστούν το θείο δράμα στην γη. Οι καλοί Χριστιανοί που με βρίζουν κάτω από τα ποστ μου, με βρίζουν επειδή λέω ακριβώς το ίδιο πράγμα που λέει η θρησκεία τους.

Χέστηκα φυσικά. Χέστηκα και για τις θρησκείες και για τους βλαμμένους που τις ακολουθούν. Ο Χριστιανισμός ότι και να πρεσβεύει έχει καταντήσει όπως η κόκα κόλα και κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Εμένα με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι. Όσοι αυτοί την στιγμή βρίσκονται στο μέσο της καταιγίδας. Όσοι πιστεύουν πως δεν υπάρχει αύριο. Θέλω να ξέρουν πως τους έχουμε ανάγκη. Τους έχουμε ανάγκη για να μας μεταδώσουν το όραμα τους. Για να μας ταρακουνήσουν από τις θέσεις μας. Οι σημερινοί απεγνωσμένοι, θα γίνουν οι αυριανοί ‘αντίθετοι’ … αυτοί που θα μας οδηγήσουν με τις πράξεις τους και τις ντροπιαστικές ή τρομαχτικές ιστορίες τους σε μια ζωή με περισσότερο νόημα. Αυτοί που θα μας μάθουν να στεκόμαστε όρθιοι απέναντι στην σκληρότητα ενός αδιάφορου κόσμου.

Οι Χεγιόκα της διπλανής πόρτας, οι καλλιτέχνες της αποτυχίας.

 

Ποιος είναι ο ηλίθιος τελικά;

Στην άκρη ενός γκρεμού

Δεν με απασχολεί ποιες είναι οι επιθυμίες σου. Ίσως να θέλεις μια πιο παχουλή γυναίκα ή μπορεί μια πιο αδύνατη. Ίσως να θες να σε θαυμάζουν και να σε χειροκροτούν ή ένα σπίτι με γκαράζ και πισίνα και ένα μεγάλο αμάξι που δεν θα χωράει πουθενά. Μπορεί ακόμα να θες να ταξιδέψεις σε όλο τον κόσμο. Το πιο πιθανόν είναι πως τα θέλεις όλα μαζί. Και δόξα και χρήμα και ελευθερία. Και βέβαια δεν θα σε χάλαγαν μερικοί έξτρα πόντοι … λένε πως το μέγεθος δεν μετράει αλλά καλύτερα να το ‘χεις και να σου περισσεύει παρά να σου λείπει.            

Όπως είπα δεν με απασχολεί ποιες είναι οι επιθυμίες σου. Αυτό που μου προκαλεί ενδιαφέρον είναι πως είσαι διατεθειμένος να κάνεις τα πάντα προκειμένου να τις εκπληρώσεις. Κι όταν λέω τα πάντα εννοώ τα πάντα. Φυσικά και είσαι έτοιμος να πουλήσεις την ψυχή σου. Θα πουλούσες και την μάνα σου αν ήταν απαραίτητο πόσο μάλλον κάτι που είναι άυλο και δεν φαίνεται να χρησιμεύει πουθενά.

Το πρόβλημα, όπως θα έχεις ανακαλύψει και μόνος σου, είναι πως η ψυχή σου δεν αξίζει τίποτα. Είναι εντελώς άχρηστη. Δυστυχώς η προσφορά είναι πολύ μεγάλη. Τώρα, την ώρα που μιλάμε, 7.5 δισεκατομμύρια ψυχές είναι προς πώληση παγκοσμίως. Ακόμα και τα I owe you του Βαρουφάκη θα είχαν περισσότερη αξία από αυτά τα ανθρώπινα κουρελόχαρτα.

Φυσικά και δεν υπάρχουν ψυχές με την μεταφυσική έννοια. Δεν υπάρχει κάτι μέσα σου που όταν πεθαίνεις συνεχίζει να υπάρχει και πηγαίνει σε ένα άλλο μέρος. Όλοι οι λογικοί άνθρωποι ξέρουμε πως όταν πεθαίνεις γίνεσαι ένα με την λάσπη και δεν μένει τίποτα από σένα.

Όμως όσο είσαι ζωντανός κουβαλάς μέσα σου κάτι που μόνο η λέξη ψυχή μπορεί να περιγράψει. Θα μπορούσε κάποιος να το ονομάσει και αυτονομία ή εγωισμό. Εκείνη την συγκλονιστική αίσθηση πως είσαι ότι πιο σημαντικό στον κόσμο και πως όταν πάψεις να υπάρχεις τότε θα εξαφανιστεί κι ο υπόλοιπος κόσμος μαζί σου.

Αυτό που νιώθεις όταν στέκεσαι στην άκρη ενός γκρεμού και προσπαθείς να ισορροπήσεις μέσα στον δυνατό άνεμο. Η θέα του κενού κάτω από τα πόδια σου.

Αυτό είναι ψυχή.

Η περσινή κόλαση, ο παράδεισος του αύριο

Η ζωή σου δεν αξίζει τίποτα. Όσο κι αν φωνάζεις. Όσο κι αν χτυπιέσαι. Από την στιγμή που πηγαίνεις στο σχολείο, από την στιγμή που κάθεσαι στοιχισμένος σε μια γραμμή και ακούς κάποιον μαλάκα να λέει από το μεγάφωνο το Πάτερ Ημών η ζωή σου έχει ήδη κοστολογηθεί. Το μήνυμα έχει περάσει. Είσαι το κομμάτι ενός γραναζιού. Αξίζεις πολύ λίγα αν όχι τίποτα.

Αναλόγως με τις συνθήκες θα αξιοποιηθείς όπως χρειάζεται για να δουλέψει η μηχανή. Αν είναι εποχή πολέμου θα πας στο μέτωπο να σκοτωθείς ή αν είσαι γυναίκα θα πλέκεις σώβρακα και κάλτσες. Αν είναι εποχή ευημερίας θα απλώσεις τον κώλο σου πάνω σε μια καρέκλα και θα κάνεις μια βαρετή δουλειά που δεν θα σημαίνει τίποτα για σένα. Θα έχεις ένα μήνα άδεια για να ξεκουραστείς.

Μια ύφεση στην οικονομία θα σημαίνει πως θα δουλέψεις περισσότερες ώρες για λιγότερα λεφτά και ίσως να μην ξεκουράζεσαι το καλοκαίρι.

Αν η κρίση ξεσπάσει και τα πράγματα βγουν εκτός ελέγχου τότε θα είσαι άνεργος και θα χρειαστεί να παρακαλέσεις ή ακόμα και να ματώσεις για εκείνη την βαρετή δουλειά που μέχρι τότε απεχθανόσουν. Η περσινή κόλαση, όπως είπε κι ο Αρκάς, θα είναι ο παράδεισος του αύριο.

Ο κύριος Γκρέυ

Δεν είναι τυχαίο πως οι καλλιτέχνες των αρχών του εικοστού αιώνα έβλεπαν με απέχθεια τον σύγχρονο καπιταλισμό των μητροπόλεων. Η ιδέα του να κλειστείς σε ένα γραφείο και να καταναλώνεις προϊόντα μαζικής κατανάλωσης ακουγόταν εξωφρενική. Κι όμως τώρα είναι το όνειρο κάθε νέου ανθρώπου. Να έχει μια δουλειά που πληρώνει καλά. Ένα καλό αμάξι. Ένα καλό τηλέφωνο και ένα ευγενικό αφεντικό που θα του χτυπάει τρυφερά την πλάτη.

Και γιατί όχι. Είναι ο τρόπος που λειτουργούν τα πράγματα. Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί η αβεβαιότητα και το χάος είναι παρήγορο να έχεις ασφάλεια και καλώς ή κακώς αυτήν μπορούν να σου την προσφέρουν μόνο τα χρήματα.

Η οικονομική εξουσία είναι όπως η θρησκεία. Σου δίνει παρηγοριά, σου προσφέρει μια στάλα λογικής σε αυτό τον άδικο, παράλογο κόσμο. Αν ακολουθήσεις τις αρχές της, αν είσαι αρκετά πειθήνιος και λειτουργικός τότε ίσως κερδίσεις μια θέση κοντά στους προνομιούχους. Είναι απλό. Πολύ πιο απλό από το ‘αν είσαι καλός άνθρωπος θα κάτσεις στα δεξιά του Κυρίου.’

Η οικονομική εξουσία είναι όπως η θρησκεία. Οι ναοί της είναι θεόρατοι, επιβλητικοί. Οι θεοί της είναι όπως ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης. Εκδικητικοί, αδέκαστοι, απρόσιτοι. Αληθινά Τοτέμ πέρα από το καλό και το κακό. Όπως ο κύριος Γκρέυ στις πενήντα αποχρώσεις του Γκρι. Θα σε σοδομίσουν βάσει συμβολαίου με μια αγάπη που ξεπερνάει τα ανθρώπινα μέτρα.

Talent Show

Το ζούμε καθημερινά. Οι άνθρωποι λαχταρούν να υποταχθούν. Να ξεφτιλιστούν. Η τηλεόραση είναι γεμάτη από εκπομπές ‘ταλέντων’ οι οποίες κατακλύζονται από νέους ανθρώπους οι οποίοι δέχονται να υποστούν κριτική για ένα ψωροσυμβόλαιο. Όσο πιο φριχτοί οι κριτές, τόσο το καλύτερο. Όσο πιο κυνικοί τόσο πιο συναρπαστικό το θέαμα. Μετράνε τα παιδιά όπως οι δουλέμποροι τιμολογώντας τα προσόντα τους, την φωνή τους, το τσαγανό τους, το μυαλό τους, την συμμετρία των φυσικών χαρακτηριστικών τους. Παλιότερα έπρεπε να είσαι αιχμάλωτος πολέμου για να υποστείς αυτό το ξεφτιλίκι όμως τώρα πας αυτοβούλως και λες και ευχαριστώ.

Μετράνε τα παιδιά όπως οι δουλέμποροι τιμολογώντας τα προσόντα τους, την φωνή τους, το τσαγανό τους, το μυαλό τους, την συμμετρία των φυσικών χαρακτηριστικών τους.

Να μην παρεξηγηθώ. Προσωπικά μου αρέσει όλο αυτό. Δεν το θεωρώ ανήθικο. Μου αρέσει να βλέπω ανθρώπους να ταπεινώνονται και να ταπεινώνουν και την ίδια στιγμή να το διασκεδάζουν. Είναι σαν πορνό αλλά με αληθινούς ανθρώπους κι όχι ηθοποιούς. Είναι ότι καλύτερο έχει να προσφέρει η εποχή μας στην ανθρώπινη ιστορία. Μια ωμή ειλικρίνεια που ξεπερνάει ακόμα και αυτή της ρωμαϊκής αρένας και των μεσαιωνικών θεαμάτων.

Φυσικά αναφερόμαστε σε αυτές τις εκπομπές γιατί είναι εντυπωσιακές όμως το ίδιο παιχνίδι παίζεται παντού. Οι άνθρωποι υποτάσσονται παντού και συνέχεια. Από το σχολείο, μέχρι το πανεπιστήμιο και την αγορά εργασίας. Το κάνουν μαζεύοντας ένα σωρό χαρτιά και δεξιότητες για ένα καλύτερο μέλλον, σπουδάζοντας ατελείωτα και προσπαθώντας να δείχνουν αυτοπεποίθηση και σεβασμό και θέληση για συνεργασία στις συνεντεύξεις για δουλειά.

Η ζωή τους δεν έχει καμία αξία. Είναι όλη εξαγορασμένη. Όλος ο χρόνος τους, όλη η θέληση τους ανήκουν σε κάποιον άλλο.

Γνωρίζω πολύ καλά πως αν παρότρυνα τους γονείς να μάθουν στα παιδιά τους από πολύ μικρά να κάνουν καλό στοματικό έρωτα και να απολαμβάνουν τον σοδομισμό πως θα κατέληγα στην καλύτερη περίπτωση στην φυλακή ή σε δημόσιο λιθοβολισμό. Όμως στην πραγματικότητα αυτά ακριβώς τα πράγματα διδάσκει ο μέσος άνθρωπος στα παιδιά του. Πως αν θες να είσαι ευτυχισμένος θα πρέπει πρώτα από όλα να ικανοποιείς τους ανώτερους σου και δεύτερον να αντέχεις να σε βασανίζουν χωρίς να μουρμουράς ή να κλαίγεσαι. Το ιδανικότερο βέβαια είναι να το ευχαριστιέσαι.

Πίπα κώλο, έτσι πορεύεται ο μέσος άνθρωπος. Έτσι ήταν και έτσι θα είναι πάντα είτε ο επιβήτορας σου φορούσε ράσα και σε βόλευε μέσα στο ιερό είτε φοράει σμόκιν και τον ανακουφίζεις κάτω απ’ το γραφείο.

Προκειμένου να μην …

Η ψυχή σου δεν αξίζει τίποτα. Κανένας διάβολος δεν θα την αγόραζε. Πίστεψε με. Ο διάβολος είναι πολύ εκλεκτικός. Έχει ζήσει την ανθρώπινη κατάσταση από την απαρχή του κόσμου κι έχει δει τα πάντα εκατομμύρια φορές. Ψυχές σαν την δική σου τον κάνουν να χασμουριέται. Ψυχές που εντυπωσιάζονται από ένα ηλίθιο κινητό ή ένα αεροπορικό ταξίδι ή ένα μεγάλο σπίτι.

Προκειμένου να αντιμετωπίσεις τον φόβο σου για τον κόσμο προτιμάς -παρακαλάς- να χωθείς σε ένα στενό κλουβί και να κάνεις βαρετές επαναληπτικές κινήσεις  υπηρετώντας τις επιθυμίες κάποιου άλλου.

Προκειμένου να μην σταθείς στην άκρη του γκρεμού και να νιώσεις τον δυνατό άνεμο να σε σπρώχνει στο κενό …

Είμαι ο μεγαλύτερος ψεύτης

Ο άνθρωπος που πήγε στο φεγγάρι

Στο διήγημα του ‘Οι Απαράμιλλες Περιπέτειες του Χανς Πφααλ’ ο Έντγκαρ Άλαν Πόε περιγράφει τον τρόπο που ένα φανταστικό ταξίδι στο φεγγάρι, το οποίο δεν συνέβηκε ποτέ, συγκλονίζει τους πολίτες του Ρότερνταμ. Σύμφωνα με ένα χειρόγραφο που παραδίδεται στις αρχές του Ρότερνταμ, ένας κύριος Χανς Πφααλ, έχει καταφέρει να ταξιδέψει στο φεγγάρι χρησιμοποιώντας ένα αερόστατο φτιαγμένο από παλιές εφημερίδες. Κανείς δεν έχει δει φυσικά τον Χανς Πφααλ, ούτε το παράξενο αερόστατο, όμως οι περιγραφές του ταξιδιού είναι τόσο λεπτομερείς ώστε να γίνουν πιστευτές.

Ο Χανς Πφααλ φυσικά δεν έχει ταξιδέψει ποτέ στο φεγγάρι. Πρόκειται για ένα μεθύστακα της σειράς με πάρα πολλά χρέη ο οποίος μάλιστα έχει δολοφονήσει κάποιους από τους πιστωτές του. Εφευρίσκει αυτό τον ευφάνταστο τρόπο για να γλιτώσει από τα εγκλήματα του. ‘Αν οι αξιότιμοι πολίτες του Ρότερνταμ θέλουν να μάθουν περισσότερα για την σελήνη και τους παράξενους κατοίκους της θα πρέπει να μου συγχωρέσουν τα εγκλήματα μου ώστε να μπορέσω να επιστρέψω στη γη…’

Δυο αιώνες μετά δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα. Η κοινή γνώμη διψάει ακόμα για ψέμματα και παρακολουθεί με την ίδια έξαψη τους σύγχρονους Χανς Πφααλ να ταξιδεύουν μακριά από την γη και τα προβλήματα της μέσα στα πρωτότυπα αερόστατα τους φτιαγμένα από εφημερίδες ή μπλογκ ή youtube βίντεο.

Τι δεν μας έμαθαν στο σχολείο

Το να δημιουργείς εντυπώσεις είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να βγάλεις λεφτά. Από τους πιο παλιούς και παραδοσιακούς εμπόρους εντυπώσεων, δηλαδή την οργανωμένη θρησκεία και τους ταχυδακτυλουργούς μέχρι τους σύγχρονους διαμορφωτές κοινής γνώμης των εκατοντάδων μπλογκ και τους ψεύτικους ‘αληθινούς’ ανθρώπους των εκπομπών ριάλιτι το μυστικό είναι ίδιο. Σούσουρο, ίντριγκα και απίστευτα πράγματα … κι όμως αληθινά…

Θεμιτό. Εφόσον υπάρχουν ηλίθιοι που διψάνε να πιστέψουν το οτιδήποτε προκειμένου να αντέξουν την κοινοτοπία της καθημερινότητας τους τότε θα υπάρχουν και κάποιοι που θα το προσφέρουν.

Δεν τρέφω καμιά εκτίμηση για τις ορδές ηλιθίων που καταπίνουν ψέματα δεύτερης διαλογής.

Τρέφω όμως πάρα πολύ μεγάλη εκτίμηση για τους καλούς ψεύτες. Πράγματι, το να λες ωραία ψέμματα είναι μια αληθινή αρετή που μπορεί να σου προσφέρει πάρα πολλά στην ζωή από τον ερωτικό τομέα μέχρι τον επαγγελματικό. Δυστυχώς στο σχολείο μας μαθαίνουν μόνο να πιστεύουμε σε ψέμματα κι όχι να τα δημιουργούμε. Στα δώδεκα χρόνια εκπαίδευσης καταπίνουμε μύθους με τα λίτρα όμως μαθαίνουμε ελάχιστα για την αξία και την τέχνη του να ψεύδεσαι. Αυτό βέβαια λειτουργεί και αντίστροφα. Μην ξέροντας πως να δημιουργούμε ψέμματα δεν έχουμε την ικανότητα να τα εντοπίσουμε.

»Ο Χανς Πφααλ φυσικά δεν έχει ταξιδέψει ποτέ στο φεγγάρι. Πρόκειται για ένα μεθύστακα της σειράς με πάρα πολλά χρέη ο οποίος μάλιστα έχει δολοφονήσει κάποιους από τους πιστωτές του. Εφευρίσκει αυτό τον ευφάνταστο τρόπο για να γλιτώσει από τα εγκλήματα του.»

Γιατί το ψέμα είναι καλό

Πρώτα από όλα το καλό ψέμα θρέφει την φαντασία και προσφέρει ηδονή. Κάθε ερωτική πράξη ενέχει μέσα της τα στοιχεία μιας αποπλάνησης και επομένως κι ενός ψεύδους. Στα αγγλικά το ρήμα lie σημαίνει και λέω ψέμματα και ξαπλώνω κάτι που ο Σεξπηρ χρησιμοποίησε στο περίφημο του σονέτο 138 για να περιγράψει πως ένας μεγαλύτερης ηλικίας εραστής ξαπλώνει με μια μικρότερη κοπέλα αμφιβόλου ηθικής. Ο ένας λέει ψέμματα για την ηλικία του και η άλλη για την αγνότητα της. They lie together.

Έπειτα το ψέμα δίνει κουράγιο στις δύσκολες στιγμές. Ένα από τα αγαπημένα μου αποφθέγματα είναι η εξής κουβέντα του Muhammad Ali.

»Για να γίνεις σπουδαίος πρωταθλητής πρέπει να πιστέψεις πως είσαι ο καλύτερος. Αν δεν είσαι προσποιήσου πως είσαι.»

Ο Muhammad Ali ήταν γνωστός για την συνήθεια του να μιλάει ακατάπαυστα πριν και κατά την διάρκεια του αγώνα λέγοντας ένα σωρό προσβολές για τους αντιπάλους του και παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως ανυπέρβλητο. Δεν είχε πρόβλημα να λέει ψέμματα. Το έκανε ανοιχτά χωρίς αναστολές. Έλεγε ψέμματα μέχρι να τα πιστέψει κι ο ίδιος και οι αντίπαλοι του. Το έκανε για να αντέξει στο ρινγκ. Και τις περισσότερες φορές τα κατάφερνε ώστε να θεωρείται τώρα ένας θρύλος του επαγγελματικού μποξ.

Διάλεξε μεριά

Το πρόβλημα με τους περισσότερους ανθρώπους είναι πως ψάχνουν να βελτιώσουν την ζωή τους χωρίς να βάλουν καθόλου το χέρι στην φωτιά. Ψάχνουν έτοιμες λύσεις. Τρικ και κόλπα που θα εφαρμόσουν ώστε να πραγματοποιήσουν τις κρυφές τους επιθυμίες.

Στην ουσία δεν πιστεύουν στον εαυτό τους. Και αυτό οφείλεται σε δύο λόγους. Ο πρώτος είναι πως δεν γνωρίζουν τον εαυτό τους. Δεν γνωρίζουν πόσο φοβισμένοι είναι. Πόσο λίγοι νιώθουν κατά βάθος. Το σπρώχνουν στο υποσυνείδητο τους γιατί τους τρομάζει η συνειδητοποίηση του. Είναι έτοιμοι να πιστέψουν το οτιδήποτε προκειμένου να ξεχαστούν. Είναι έτοιμοι να πιστέψουν σε ένα θαυματοποιό Θεό, ή σε έναν ήρωα της τηλεόρασης ή στον οποιοδήποτε θα τους δώσει κάτι να πιαστούν.

Ο δεύτερος λόγος είναι συνέπεια του πρώτου. Μην γνωρίζοντας πόσο συνηθισμένοι είναι δεν έχουν τα κότσια, ούτε την φαντασία να χτίσουν τον εαυτό τους από την αρχή. Να δημιουργήσουν τον μύθο τους. Δεν έχουν το κουράγιο να πουν γοητευτικά ψέμματα. Ψέμματα που θα εμπνεύσουν και θα συμπαρασύρουν και άλλους κοντά τους. Από ένα σύντροφο ζωής μέχρι φανατικούς πελάτες ή οπαδούς.

Το ξέρω πως ακούγεται αντιφατικό, όμως ισχύει. Το να ξέρεις πως δεν είσαι κάτι το ξεχωριστό είναι η αρχή του να γίνεις κάτι ξεχωριστό. Γιατί μόνο τότε συνειδητοποιείς πως αυτό το ξεχωριστό θα πρέπει να το φτιάξεις μόνος σου. Με κόπο και πολύ φαντασία. Με πολύ θάρρος και πολύ θράσος. Με συνεχή δουλειά και αμέτρητες αποτυχίες. Με ψέμματα, η αν θες ιστορίες που θα τις πιστέψεις τόσο πολύ ώστε στο τέλος να βγουν αληθινές. Όπως ο θρύλος Muhammad Ali. Όπως ο Χανς Πφααλ.

Αν το καλοσκεφτείς είναι κάτι αρκετά δύσκολο γιατί κουβαλάς όλη την ευθύνη πάνω σου. Όμως είναι ο μόνος τρόπος.

Να φτιάξεις το δικό σου ψέμα.

Αν νομίζεις πως δεν το αντέχεις ή το θεωρείς ανήθικο τότε σκάσε και συνέχισε να καταναλώνεις τα ψέμματα των άλλων.

Ο μαλάκας της διπλανής πόρτας

Προσπαθώ να βρω ένα τρόπο να τον περιγράψω και είναι αδύνατο. Ο μαλάκας δεν είναι κάτι συγκεκριμένο. Δεν έχει πολλά ή λίγα χρήματα. Δεν δουλεύει στον ιδιωτικό ή στο δημόσιο τομέα. Δεν είναι άνεργος. Δεν είναι ετεροφυλόφιλος ή ομοφυλόφιλος. Δεν έχει καν σημασία πόσες φορές κάποιος αυνανίζεται την ημέρα. Είναι αδύνατο να τον περιγράψεις. Δεν υπάρχουν εμφανή εξωτερικά χαρακτηριστικά. Είναι κάτι βαθύτερο. Το να είσαι μαλάκας είναι περίπου όπως το να έχεις σεξ απίλ. Ή το χεις ή δεν το χεις.

Είναι κάτι βαθύ, κάτι πηγαίο. Κάτι ας πούμε όπως το συναίσθημα του φόβου. Κάτι που μοιράζονται όλα τα θηλαστικά. Εκείνη η ανατριχίλα στην ράχη, ο πιο γρήγορος σφυγμός. Έτσι και η μαλακία. Είναι κάτι οικουμενικό. Είμαι σίγουρος πως υπάρχουν μαλάκες σκύλοι και μαλακισμένες πέστροφες ή ακρίδες.

Την μαλακία την κουβαλάς στο αίμα σου. Δεν μπορείς να την μάθεις από κάπου. Την είχε κι ο παππούς σου και ο προπάππους σου μέχρι και ο πιο μακρινός σου πρόγονος στην ζούγκλα.

Αν είσαι ένας από αυτούς, αν είσαι αληθινός μαλάκας, το μόνο που έχω να πω είναι ένα μπράβο. Τηρούμενων των αναλογιών είσαι ένα σχετικά σπάνιο δείγμα. Οπότε μπορείς να είσαι περήφανος για αυτό. Η ιστορία έχει δείξει πως αντέχεις ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Υπήρξες από την απαρχή της ζωής στη γη και θα είσαι εδώ μέχρι το τέλος κι ακόμα παραπέρα.

Αν δεν είσαι, τότε φίλε μου αυτό το κείμενο είναι αφιερωμένο σε σένα. Το κείμενο είναι χωρισμένο σε δυο τμήματα. Στο πρώτο αναφέρομαι στα ελάχιστα που ξέρουμε για τους μαλάκες. Στο δεύτερο δίνω πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης τους.

Γενικά χαρακτηριστικά

Αυτό που σε κάνει τόσο ανυπεράσπιστο απέναντι σε έναν μαλάκα είναι πως δεν ξέρεις τίποτα για την ψυχοσύνθεση του. Δεν έχεις ιδέα για το πως σκέφτεται. Νομίζεις πως ξέρεις. Αλλά δεν ξέρεις. Δεν φταις εσύ. Είναι ένα κουσούρι της φύσης. Ένα παράξενο εξελικτικό φαινόμενο. Βλέπεις εσύ όπως όλα τα πρωτεύοντα έχεις στον εγκέφαλο σου αυτό που οι νευρολόγοι ονομάζουν ‘νευρώνες καθρέφτες’. Είναι οι νευρώνες που είναι υπεύθυνοι για την ενσυναίσθηση σου, την ικανότητα σου δηλαδή να νιώθεις τα συναισθήματα των γύρω σου σαν να είναι δικά σου συναισθήματα. Ας πούμε κάθε φορά που βλέπεις κάποιον να κλαίει, στον εγκέφαλο σου πυροδοτούνται οι ίδιοι νευρώνες που πυροδοτούνται και στο άτομο που κλαίει. Είναι ο λόγος που το χασμουρητό είναι μεταδοτικό, ο λόγος που μας συγκινούν οι δραματικές ταινίες και μας μελαγχολούν οι δυσάρεστες ειδήσεις.

«Το καταφύγιο του μαλάκα είναι η οικογένεια, ένα περιορισμένο πεδίο δράσης όπου μπορεί να βασανίζει τους γύρω του χωρίς πολύ κόπο»

Είναι ένα σπουδαίο εξελικτικό εργαλείο, το οποίο μας βοηθάει να ερχόμαστε πιο κοντά, να φτιάχνουμε κοινότητες και να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον. Δυστυχώς είναι τελείως άχρηστο αν όχι επικίνδυνο απέναντι στους μαλάκες. Ο μαλάκας δεν έχει νευρώνες καθρέφτες στον εγκέφαλο του. Μπορεί να έχει μπαλάκια του πινγκ πονγκ ή πινέζες εκεί αλλά νευρώνες καθρέφτες αποκλείεται.

Επομένως κάθε πρόβλεψη για το τι νιώθουν και για το γιατί το νιώθουν είναι καταδικασμένη να είναι λάθος. Μην προσπαθείς να τους καταλάβεις όπως καταλαβαίνεις τον εαυτό σου. Όχι μόνο θα κάνεις λάθος αλλά ίσως να εκθέσεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο.

Γενικά όσο αφορά τον μαλάκα βρισκόμαστε σε μεγάλο βαθμό ακόμα στο σκοτάδι. Ελάχιστα βήματα έχουν γίνει στο θέμα. Μπορούμε να μιλήσουμε με πιθανότητες και εικασίες αλλά όχι με ασφαλή αξιώματα.

Ας πούμε μπορούμε να πούμε πως σε γενικές γραμμές ο μαλάκας δεν είναι μοναχικό ον. Τουλάχιστον αυτό καταμαρτυρούν τα περισσότερα δείγματα. Το αντίθετο. Οι μαλάκες φαίνεται να απολαμβάνουν την ανθρώπινη συντροφιά. Τους αρέσει ας πούμε να οργανώνουν δείπνα για τους φίλους τους ή να συμμετέχουν σε ομαδικά σπορ. Γενικά οποιαδήποτε περίσταση θα τους δώσει την δυνατότητα να πουν μια δυο κουβέντες παραπάνω για τον εαυτό τους και να σπάσουν τα αρχίδια ενός, δύο ή περισσότερων ανθρώπων.

Επίσης ο μαλάκας σπάνια μένει χωρίς ερωτικό σύντροφο. Συνήθως, μάλιστα, οι ερωτικές του σχέσεις καταλήγουν σε γάμο και σε δύο ή περισσότερα παιδιά -εξού και η διαιώνιση του είδους. Το καταφύγιο του μαλάκα είναι η οικογένεια, ένα περιορισμένο πεδίο δράσης όπου μπορεί να βασανίζει τους γύρω του χωρίς πολύ κόπο. Κατά μία έννοια ο μαλάκας είναι καλός σύζυγος. Αυτό οφείλεται στην εν γένει απάθεια του και στην αγάπη του για την ρουτίνα. Μπορεί να κάνει τα ίδια πράγματα είτε καθημερινά είτε σε εβδομαδιαία βάση χωρίς μεγάλες μεταπτώσεις στην απόδοση.

Επίσης η μαλακία δεν συνδέεται με τον δείκτη ευφυϊας. Έχουμε δει μαλάκες με πολύ υψηλό iq και το αντίθετο. Ούτε βέβαια με την κοινωνική θέση. Έχουνε υπάρξει μαλάκες από πρωθυπουργοί μέχρι παρουσιαστές τηλεοπτικών εκπομπών ή καθηγητές πανεπιστημίου… αλλά και μαλάκες της βιοπάλης ή ακόμα και άστεγοι ή τοξικομανείς.

Ο πιο ισχυρός βέβαια κι επικίνδυνος μαλάκας είναι αυτός της διπλανής πόρτας. Ο άνθρωπος που συνδιαλέγεσαι μαζί του σε καθημερινή βάση. Αυτός που αν δεν προσέξεις μπορεί να γίνει ακόμα και φίλος σου ή συνεργάτης ή σύζυγος.

5 πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης ενός μαλάκα

1) Πρώτα από όλα επειδή ο μαλάκας αρέσκεται να σου σπάει τα αρχίδια… -πρόσεξε, κυριολεκτώ, αρέσκεται να σου σπάει τα αρχίδια, δεν τον ενδιαφέρει αν έχει δίκιο ή αν αυτό που κάνεις είναι σωστό ή λάθος ή αν τον έχεις πειράξει, απλά απολαμβάνει να σε βλέπει να υποφέρεις.- Επειδή λοιπόν όπως είπα αρέσκεται να σου σπάει τα αρχίδια μια πρώτη συμβουλή είναι να αποφεύγεις συζητήσεις ή αναλύσεις για το οτιδήποτε μαζί του. Χάνεις τον καιρό σου. Για παράδειγμα αν σε κατηγορήσει πως δεν κάνεις σωστά την δουλειά σου πες του πως έχει δίκιο, αν σε κατηγορήσει πως προσπαθείς να τον κλέψεις παραδέξου το ακόμα κι αν δεν το έχεις κάνει. Είναι κάτι που θα τον παραλύσει. Μην φοβάσαι πως ίσως να σε δυσφημίσει. Θα το έκανε έτσι κι αλλιώς οπότε γλιτώνεις άπειρο χρόνο.

2) Όσο πιο γρήγορα τον ξεφορτωθείς τόσο καλύτερα. Αν είναι πελάτης σου χρέωσε τον διπλά. Ίσως αυτό τον απομακρύνει και αν όχι τουλάχιστον θα βγάλεις κάτι παραπάνω για τον κόπο σου. Αν επιμείνει τότε πρόσφερε του τις χειρότερες υπηρεσίες. Αν για παράδειγμα σερβίρεις καφέ φρόντιζε ο καφές του να είναι πάντα κρύος και να έχει λιγότερη ή περισσότερη ζάχαρη από όσο επιθυμεί.

3) Αν είναι ερωτικός σου σύντροφος ή βγαίνετε ραντεβού χώρισε τον αμέσως. Αν είσαι ερωτευμένος/η ή τον έχεις παντρευτεί τότε συμπεριφέρσου του με τον χειρότερο τρόπο. Γέμισε τον υποψίες για το πόσο πιστή/ος του είσαι. Μην ικανοποιείς καμιά από τις επιθυμίες του. Αν είναι αληθινός μαλάκας θα σε θέλει ακόμα περισσότερο. Πιστεύω είναι ένα από τα καλύτερα τεστ μαλακίας. Ο μαλάκας απολαμβάνει να του φέρονται άσχημα. Είναι άλλωστε αυτό που κάνει και ο ίδιος σε αυτούς που αγαπά.

4) Αν ο μαλάκας που σε ταλαιπωρεί έχει θέση εξουσίας, είναι ας πούμε δάσκαλος σου ή στρατιωτικός διοικητής -το οποίο συμβαίνει πολύ συχνά- προσπάθησε να είσαι όσο πιο αόρατος και τυπικός γίνεται. Αν έχεις ταλέντο στις γαλιφιές τότε γλείψε. Φόρτωσε τον κολακείες και καλά λόγια, κάθισε να ακούσεις τις εκμυστηρεύσεις του όσο ανιαρές και μονότονες κι αν είναι. Το καλύτερο βέβαια που μπορείς να κάνεις είναι να ρουφιανέψεις. Η αγάπη του μαλάκα για τον ρουφιάνο είναι κάτι πραγματικά αξιοθαύμαστο. Που τον χάνεις που τον βρίσκεις πάνω από ένα τηλέφωνο είναι. Είναι η υψηλότερη του τέχνη.

5) Σε γενικές γραμμές τους μαλάκες πρέπει να τους εντοπίζεις από την αρχή. Πολύ πριν φτάσουν κοντά σου και γίνουν κομμάτι της καθημερινότητας σου. Επειδή ένα από τα ισχυρότερα τους όπλα είναι η ηθικολογία ένας ασφαλής τρόπος να τους εντοπίζεις είναι να διατείνεσαι πως είσαι ανήθικος. Ακόμα κι αν δεν είσαι. Οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι θα καταλάβουν το πνεύμα σου, ο μαλάκας όμως δεν θα αντέξει να μην σχολιάσει, να μην κακίσει ή να μην σε επικρίνει για την συμπεριφορά σου. Γενικά ο μαλάκας τσιμπάει στα δολώματα … ακούει για κόλαση και ψάχνει για αμαρτωλούς και κολασμένους, ακούει για ασέβεια στον νεκρό και ψάχνει για εκδίκηση και προσβεβλημένους.

Ακούει για τέχνη της αποτυχίας και ψάχνει για αποτυχημένους.

Πως να γίνεις Διάβολος

Αν ήμουν ο σατανάς θα έβρισκα την εποχή μας πολύ ηλίθια. Οι σύγχρονοι άνθρωποι θα μου την έδιναν στα νεύρα. Αν ήμουν ο σατανάς θα έλεγα στον εαυτό μου. ‘Καλά να πάθεις μαλάκα. Άλλη φορά να προσέχεις τι εύχεσαι.’ Και θα το έλεγα αυτό γιατί στην πράξη η εποχή μας δεν έχει τίποτα το σατανικό. Ο σύγχρονος άνθρωπος, μπορεί να ντύνεται σατανικά, μπορεί να διατείνεται πως δεν πιστεύει σε τίποτα, μπορεί να του αρέσει το μαύρο και να απολαμβάνει μια σκηνή αίματος στο σινεμά, όμως δεν έχει τίποτα το σατανικό όσο αφορά την ουσία της ζωής του. Ο σύγχρονος άνθρωπος φορά τα ρούχα του λύκου, όμως κάτω από την στυλάτη φορεσιά δεν υπάρχει τίποτα άλλο πέρα από ένα αποκοιμισμένο πρόβατο που βαδίζει αργά προς την σφαγή του.

»Αν θέλεις να είσαι πραγματικά σατανικός, αν θέλεις να έχεις κάτι από την περηφάνια και την ελευθερία των μεγάλων αντιρρησιών τότε αρκεί να αναλάβεις την ευθύνη των πράξεων σου.»

Πρόβατα που πάνε για σφαγή

Ένα είναι το στοιχείο που ξεχωρίζει τον ελεύθερο άνθρωπο από το πρόβατο και είναι πολύ απλό. Για ότι πιστεύει, για ότι επιλέγει να πράξει στην ζωή του έχει την αποκλειστική ευθύνη αυτός και μόνο αυτός. Είναι τόσο απλό. Τόσο γαμημένα απλό.

Ο ελεύθερος άνθρωπος αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για τις πράξεις του. Η γιαγιά μας η Εύα το έκανε και είμαστε περήφανοι για αυτήν. Έχοντας να επιλέξει ανάμεσα σε μια αιώνια ευτυχία, υποταγμένη σε έναν Θεό που θα της έλεγε τι είναι σωστό και τι όχι διάλεξε τον δύσκολο δρόμο. Τον δρόμο της ευθύνης. Δάγκωσε το μήλο και ανέλαβε να ζει ελεύθερη σε έναν κολασμένο κόσμο που επικρατεί ο θάνατος.

Ειλικρινά. Δεν χρειάζεται να φοράς μαύρα, ούτε να ακούς μουσική που δεν αρέσει σε κανένα άλλο για να νιώσεις πως είσαι ξεχωριστός. Δεν χρειάζεται να αναπαράγεις ατάκες φιλοσόφων, ούτε να συμπεριφέρεσαι σαν ζώο κάνοντας κακό στον εαυτό σου και τους γύρω σου. Αν θέλεις να είσαι πραγματικά σατανικός, αν θέλεις να έχεις κάτι από την περηφάνια και την ελευθερία των μεγάλων αντιρρησιών τότε αρκεί να αναλάβεις την ευθύνη των πράξεων σου.

Για όλη την δυστυχία και την ευτυχία της ζωής σου θα είσαι υπεύθυνος εσύ και μόνο εσύ. Δεν θα βρίσκεις δικαιολογίες στους άλλους. Δεν θα φταίνε οι κακοί ‘άλλοι’ που δεν σε καταλαβαίνουν. Θα φταις εσύ που δεν μπορείς να εκφράσεις τον εαυτό σου με σαφήνεια. Δεν θα φταίνε οι ‘κακοί’ πλούσιοι που σου ρουφάνε το αίμα. Θα φταις εσύ που τους το επιτρέπεις ή το αποδέχεσαι για ένα ξεροκόμματο. Δεν θα φταίει η κακή σου μοίρα και το κακό σου ριζικό. Θα φταις εσύ και μόνο εσύ και οι πράξεις σου που οδήγησαν την ζωή σου εκεί που την οδήγησαν. Θα φταις εσύ για όλα. 100%.

Ακούγεται απλό και εύκολο όμως στην πράξη είναι τόσο συγκλονιστικό που μπορεί να σου τινάξει την ζωή στον αέρα. Με την καλή έννοια.

Προτού ξεκινήσεις

Εφόσον αποφασίσεις να είσαι ελεύθερος θα πρέπει να κάνεις μια συμφωνία με τον εαυτό σου. Θα του λες την αλήθεια. Εντάξει, μπορείς να αραδιάζεις όσα ψέμματα θέλεις στους γύρω σου αν αυτό σε βοηθάει να καταφέρεις μερικά πράγματα αλλά στον εαυτό σου θα λες την αλήθεια. Την πλήρη αλήθεια. Γιατί αν δεν λες την αλήθεια στον εαυτό σου σημαίνει πως δεν είσαι έτοιμος, πως δεν μπορείς να αντέξεις αυτό που είσαι. Αν δεν μπορείς να πεις την αλήθεια στον εαυτό σου τότε είναι καλύτερο να συνεχίσεις να είσαι πρόβατο. Είναι πιο βολικό. Θα σε ηρεμήσει. Θα ακολουθείς παθητικά τους άλλους και δεν θα χρειάζεται να σκέφτεσαι. Θα είσαι αποδεχτός και θα σε αγαπάνε πάρα πολλοί άνθρωποι. Γιατί να βασανίζεσαι;

Ομολογώ πως η αναζήτηση της ειλικρίνειας είναι κάτι αρκετά δύσκολο. Είναι περίπου όπως το να μάθεις μια ξένη γλώσσα. Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν μια έφεση σε αυτά τα πράγματα. Θες οι συνθήκες, θες το ταλέντο τους ή η ευφυΐα τους, το έχουν πολύ εύκολο να είναι ο εαυτός τους, να μην δίνουν δεκάρα, να αποδέχονται τα στραβά και τα καλά τους χωρίς να πολυσκάνε. Άλλοι πάλι χρειάζεται να ιδρώσουν. Να πουν ξανά και ξανά τα ίδια πράγματα ωσότου να τα εμπεδώσουν. Να κάνουν ένα δυο ιδιαίτερα, σε έναν ειδικό, για να τους τα κάνει λιανά. Υπάρχουν άλλοι που δεν τους φτάνει μια ζωή. Όσο κι αν προσπαθούν, όσο κι αν κοπιάζουν … με το ζόρι συλλαβίζουν μια δυο φράσεις. Υποθέτω πως είμαι ένας από αυτούς.

Μου πήρε μια ζωή για να παραδεχθώ ένα δυο δυσάρεστα πράγματα για τον εαυτό μου. Τα ήξερα. Ήξερα την θεωρεία όμως στην πράξη ποτέ δεν τα εφάρμοζα.

Ήμουν ένας από αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι επαναλαμβάνουν το ίδιο λάθος εκατό φορές. Για παράδειγμα έκανα σχέσεις με γυναίκες και πάντοτε η κατάληξη ήταν αποκαρδιωτική. Τις πρόδιδα ή με πρόδιδαν. Τις μισούσα ή με μισούσαν. Ένα σωρό όμορφα συναισθήματα πήγαιναν στον κάδο των αχρήστων χωρίς λογική. Υπέθετα πως το λάθος ήταν κάπου μέσα μου όμως δεν μπορούσα να το δω. Ήμουν ένας καλός άνθρωπος. Δεν είχα κακές προθέσεις. Το αντίθετο. Γιατί μου πήγαιναν όλα στραβά;

Τα ίδια με τις δουλειές, τα ίδια με τις φιλίες. Όλα στραβά κι ανάποδα. Γιατί εγώ; Ίσως να είχα τον μαλακομαγνήτη. Ίσως να ήμουν ένας άτυχος άνθρωπος. Ένας πραγματικά άτυχος άνθρωπος που συναντούσε πάντα τους λάθος ανθρώπους. Ήταν λογικό. Δεν έφταιγα εγώ. Έφταιγε το μαλακισμένο το σύμπαν που δεν ήθελε να ικανοποιήσει ούτε μία από τις ευχές μου.

Έπιασα τον εαυτό μου να προσεύχεται. Το έκανα. Μαζευόμουν σε μια γωνία στο κρεβάτι έσφιγγα τα χέρια μου και προσευχόμουν. Δεν είχα ιδέα σε ποιον προσευχόμουν. Σε κάποιον εκεί έξω. Σίγουρα θα υπήρχε κάποιος που θα ευθύνονταν για όλο αυτό το δράμα.

Κάποιος που να μπορέσει να με γλιτώσει από τους κακούς ανθρώπους που μου προκαλούσαν τόση δυστυχία. Ήταν η κόλαση μου. Οι άλλοι. Όσο τους ήθελα τόσο περισσότερο με μισούσαν. Όσο περισσότερο προσπαθούσα να τους καταλάβω τόσο περισσότερο μόνος ένιωθα.

Ο Οδυσσέας που σκοτώνει

Κάμποσους μήνες ύστερα από τις προσευχές μου έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο που με βοήθησε να αλλάξω τον τρόπο σκέψης μου. Εντάξει δεν έπεσε στα χέρια μου, μου το πρότεινε η amazon σύμφωνα με τις παλαιότερες επιλογές μου βιβλίων…

Το βιβλίο ονομάζεται ‘Περιφρόνηση’ και είναι γραμμένο από τον Αλμπέρτο Μοράβια, έναν Ιταλό συγγραφέα ο οποίος ανάμεσα στα άλλα έχει γράψει το βιβλίο ‘Εγώ και αυτός’ όπου ένα πέος έχει μιλιά και μιλάει στο αφεντικό του. Μόνο καλά πράγματα μπορείς να περιμένεις από έναν τέτοιο συγγραφέα. Η κινηματογραφική βερσιόν της ‘περιφρόνησης’ είναι σκηνοθετημένη από τον Γκοντάρ με πρωταγωνίστρια την Μπριζίτ Μπαρντό.

Το βιβλίο ‘περιφρόνηση’ είναι ένα ερωτικό δράμα γραμμένο στο πρώτο πρόσωπο. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες της πλοκής και του στυλ γραφής, τα οποία είναι και τα δύο εξαιρετικά. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι μια ερμηνεία της Οδύσσειας που κάνει ένας από τους χαρακτήρες του βιβλίου.

Σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία ο Οδυσσέας είναι το αρχέτυπο του πολιτισμένου ανθρώπου. Σε όλη την διάρκεια των περιπλανήσεων του καταφέρνει να λύνει τα προβλήματα του χρησιμοποιώντας το μυαλό του και αποφεύγοντας να καταφεύγει στην βία. Ο Οδυσσέας έχει τον τρόπο να εκλογικεύει κάθε τι σκοτεινό και να το αντιμετωπίζει με χάρη και στυλ. Έχει ως όπλο του την διπλωματία και την πονηριά σε αντίθεση με τον σκληρό πολεμιστή Αχιλλέα ο οποίος απολαμβάνει να χύνεται στην μάχη και να σκοτώνει.

Ο Οδυσσέας διαλέγει μόνο το ζουμερό κομμάτι της ζωής αποφεύγοντας οτιδήποτε πικρό ή δυσάρεστο όπως όταν δένει τον εαυτό του στο κατάρτι για να ακούσει το τραγούδι των σειρήνων χωρίς να κινδυνεύσει.

Η βασική ιδέα, αυτής της ερμηνείας, είναι πως ο Οδυσσέας εσκεμμένα αναβάλει την επιστροφή του στην Ιθάκη. Ο λόγος που το κάνει αυτό είναι πως ξέρει ότι επιστρέφοντας στην Ιθάκη θα πρέπει για πρώτη φορά να αναλάβει πραγματικά τις ευθύνες του. Σε αντίθεση με τα ευφάνταστα ταξίδια και τις περιπλανήσεις του όταν επιστρέψει σπίτι θα πρέπει να ξεμπερδεύει μια και καλή με τους μνηστήρες. Για πρώτη φορά θα πρέπει να αφήσει τους πολιτισμένους τρόπους του στην άκρη και να λερώσει τα χέρια του με αίμα.

Πράγματι η σκηνή της δολοφονίας των μνηστήρων είναι η μόνη αιματηρή σκηνή της Οδύσσειας. Μια σκηνή που έρχεται σε αντίθεση με όλο το υπόλοιπο έργο. Η στιγμή που ο Οδυσσέας αποδέχεται την άγρια του, απολίτιστη πλευρά. Η στιγμή που δεν μπορεί να αναβάλλει άλλο την συνειδητοποίηση πως όπως όλοι έτσι κι αυτός έχει μια σκοτεινή πλευρά, ένα άγριο ζώο μέσα του, που για να επιβιώσει θα πρέπει να σκοτώσει και να κάνει κτήμα του μια γυναίκα με βάρβαρο τρόπο.

Διαβάζοντας αυτό το βιβλίο κάτι ξεκλείδωσε μέσα μου. Ο Οδυσσέας, από αυτή την άποψη, ήταν ένας ήρωας που μπορούσα να καταλάβω, που μπορούσα να ταυτιστώ. Όπως αυτός έτσι κι εγώ ήθελα να δω την ζωή μόνο από την ευχάριστη της πλευρά. Ήθελα να πιστεύω πως είμαι ένας καλός άνθρωπος με καλές προθέσεις. Κάποιος που θα μπορούσε να ζήσει την ζωή του χωρίς να κάνει ποτέ κάτι δυσάρεστο.

Ο θάνατος, το αίμα, η βία ήταν φαινόμενα ενός ξένου κόσμου, έξω από εμένα. Ενός κόσμου που δεν θα ήθελα να υπάρχει. Η κόλαση μου ήταν οι άλλοι.

Όμως στην πραγματικότητα η κόλαση ήταν μέσα μου, πάνω μου, μέσα στα ρούχα που φορούσα, σε κάθε μπουκιά που έτρωγα, σε κάθε φιλοδοξία και επιδίωξη μου κι όσο κι αν προσπαθούσα να την ξορκίσω αργά ή γρήγορα θα ερχόμουν αντιμέτωπος μαζί της.

Αριστερά και δεξιά. Τα ίδια σκατά

Η ζωή μας είναι βαμμένη με αίμα. Νιώθουμε απαίσια για τους ταλαιπωρημένους πρόσφυγες που ξεβράζει η θάλασσα όμως τα ρούχα μας είναι φτιαγμένα από μικρά παιδιά σε τριτοκοσμικές χώρες για ένα ξεροκόμματο. Η μόνη διαφορά είναι πως εκείνα τα παιδιά δεν τα βλέπουμε καθημερινά. Η συνείδηση μας δεν βασανίζεται. Το ίδιο ισχύει και για τα κινητά μας ή τους υπολογιστές μας. Το ίδιο ισχύει για όλη την άνεση και την ομορφιά της καθημερινότητας μας. Είναι βαμμένη με αίμα. Η κόλαση είναι πάνω μας. 

Δεν υπάρχει κάτι να απαλύνει τις ενοχές μας. Τίποτα. Γιατί στο κάτω κάτω της γραφής δεν νομίζω πως θα ανταλλάσσαμε τις ζωές μας με τις ζωές αυτών που πεθαίνουν για την δική μας ευτυχία. Θέλουμε να ζούμε σαν βασιλιάδες, όμως δεν θέλουμε να κουβαλάμε την ευθύνη που συνεπάγεται κάτι τέτοιο. 

Ίσως για αυτό έχουμε τόσο ανάγκη από κακούς, από αποδιοπομπαίους τράγους. Έχουμε ανάγκη από έναν σατανά για να του φορτώσουμε τις ευθύνες μας. Αν ήμασταν ελεύθεροι θα κουβαλούσαμε τις ευθύνες μας στην πλάτη μας. Θα λέγαμε την αλήθεια στον εαυτό μας. Είναι τόσο απλό.

Έχουμε  ανάγκη, όπως όλα τα πρόβατα, από μια Χρυσή Αυγή ή από έναν Χίτλερ ή έναν κατά συρροήν δολοφόνο.

Ο εξοργισμένος Κασσιδιάρης που ωρύεται μπροστά από τον τηλεοπτικό φακό για τους ανεπιθύμητους μετανάστες είναι ότι πιο βολικό για την συνείδηση μας. Αν δεν υπήρχε, η αριστερά και η διανόηση του τόπου μας θα έπρεπε να τον εφεύρει. Θα ήταν επιβεβλημένο. Ένας κακός είναι πάντα απαραίτητος.

Μιλάνε διάφοροι για το ένστικτο του λαού. Για την τάση του κόσμου, για την στροφή του προς την ακροδεξιά. Μιλάνε άνθρωποι με θέσεις σε πανεπιστήμια και υπουργικά γραφεία, άνθρωποι που ο κώλος τους είναι πιο μαλακός από ένα κομμάτι βούτυρο. Άνθρωποι με εξουσία. Υποθέτουν, μάλλον, πως η εξουσία τους, ο υπουργικός τους θώκος, η πανεπιστημιακή τους θέση είναι καθαρές. Πιστεύουν πως διαφέρουν από τον Τραμπ, από τον Κασσιδιάρη, από τον Χίτλερ.

Όμως η αλήθεια είναι πως για κάθε προνόμιο που απολαμβάνουν κάποιος άλλος εκεί έξω τρώει τα μούτρα του.

»Δεν υπάρχει κάτι να απαλύνει τις ενοχές μας. Τίποτα. Γιατί στο κάτω κάτω της γραφής δεν νομίζω πως θα ανταλλάσσαμε τις ζωές μας με τις ζωές αυτών που πεθαίνουν για την δική μας ευτυχία.»

Η ακροδεξιά στοιχηματίζει πάνω σε ανθρώπους ταπεινωμένους. Σε ανθρώπους που νιώθουν αδύναμοι να πράξουν και να διεκδικήσουν αυτά που πρέπει για την ζωή τους. Σπέρνει τους σπόρους της σε εποχές κρίσης γιατί τότε ο κόσμος είναι πιο ευάλωτος. Τους δίνει μια ψευδαίσθηση δύναμης και κυριαρχίας.

Η αριστερά, ή έστω η αριστερά που έχουμε, στοιχηματίζει πάνω σε ανθρώπους που αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη της κατάστασης τους. Προτιμούν να το κάνει κάποιος άλλος για αυτούς. Κάποιος με ωραίες ιδέες και υψηλά ιδανικά που δεν θα τους αναγκάσει να λερώσουν τα χέρια τους ή να χάσουν τα προνόμια τους. Κάποιος που υπόσχεται ισότητα και ελευθερία για όλους, αλλά θα σου επιτρέψει να κρατήσεις το μεγαλύτερο κομμάτι για τον εαυτό σου.

Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Σε αντίθεση με όλα αυτά ο ελεύθερος άνθρωπος αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη των πράξεων του. 100%. Δεν εναποθέτει σε κανένα άλλο την ευθύνη της ζωής του.

Έχει τα άντερα να λέει την αλήθεια στον εαυτό του. Έχει τα άντερα να ξέρει πως κάθε φορά που απολαμβάνει ένα προνόμιο το κάνει εις βάρος κάποιου άλλου. Κι έχει την επίγνωση πως για την δυστυχία του και την αδυναμία του δεν φταίνε ούτε οι κακοί μετανάστες, ούτε κάποια σκοτεινά κέντρα Μασσωνίας παρά μόνο ο φόβος του και η δειλία του να διεκδικήσει αυτά που του αναλογούν.

Έτσι πράττουν οι αληθινά σατανικοί, ανατρεπτικοί ήρωες. Αυτό είναι το τίμημα της ελευθερίας και η ομορφιά της. Η γνώση και η περηφάνια για αυτό που είσαι έστω και αν δεν είναι τέλειο.

Είναι κάτι που όταν το συνειδητοποιείς αλλάζει την ζωή σου. Σε θέτει προ των ευθυνών σου. Δεν αρκεί να κουνάς το κεφάλι σου μπροστά από μια τηλεοπτική οθόνη. Δεν αρκεί να προσεύχεσαι ή να βρίζεις εξοργισμένος μέσα σε τέσσερις τοίχους. Σε σπρώχνει προς την δράση. Την πιο σκληρή δουλειά, την μεγαλύτερη φιλοδοξία.

Σε σπρώχνει προς την ειλικρίνεια. Δεν προσπαθείς να παρουσιάζεις τον εαυτό σου ως ηθικά ανώτερο ή άμεμπτο. Έχεις επίγνωση του ζώου που κουβαλάς μέσα σου κι έχεις την ευθύνη για την ικανοποίηση των αναγκών του αλλά και για την εξημέρωση του και την σωστή του συμπεριφορά.

Η προσωπική ευθύνη είναι ένα μέτρο απαράμιλλο. Αυτό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα υπόλοιπα ζώα, αυτό που ξεχωρίζει τους αληθινούς διαβόλους από τα πρόβατα που οδεύουν στη σφαγή τους.

Δέκα πράγματα που δείχνουν πως είσαι Junky του έρωτα

Ένας Θεός ξέρει πόσα πράγματα έχουν γραφτεί για τον έρωτα. Και είναι φυσιολογικό. Όσο υπάρχουν άνθρωποι θα μιλούν για τα δυο πιο συγκλονιστικά γεγονότα της ανθρώπινης ύπαρξης, τον έρωτα και τον θάνατο. Μην έχοντας, δυστυχώς ή ευτυχώς, κάποια ανώτερη δύναμη να μας καθοδηγήσει ως προς τι είναι αληθινός έρωτας ή τι ακριβώς σημαίνει θάνατος, είμαστε αναγκασμένοι να πορευτούμε μόνοι μας. Να μάθουμε από τα λάθη μας και τις αποτυχίες μας. Να ακούσουμε ο ένας τις ιστορίες του άλλου.

Παρακάτω παραθέτω μερικά από τα πράγματα που έμαθα, τρώγοντας τα μούτρα μου και αποτυγχάνοντας ξανά και ξανά όσο αφορά τον έρωτα. Δέκα πράγματα που κάνουν οι Junkies του έρωτα, όλοι αυτοί δηλαδή που δεν μπορούν ή δεν ξέρουν να δείξουν τον απαιτούμενο σεβασμό στον πιο αρχαίο Θεό.

1) Νιώθεις πως δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτόν ή αυτήν. Είσαι από αυτούς που παίρνουν τον σύντροφο τους παραμάσχαλα πρωί βράδυ όπως ο μπεκρής το μπουκάλι του. Από τα ψώνια στο σουπερμάρκετ μέχρι στην ουρά στην εφορία σέρνεις από το χέρι έναν άνθρωπο.

2) Ερωτεύεσαι τα πάντα και τους πάντες. Όπως ο αλκοολικός στην αναβροχιά θα ρουφήξει και φωτιστικό οινόπνευμα έτσι κι εσύ ξεμυαλίζεσαι με το κάθε φρούτο που θα βρεθεί στο δρόμο σου.

3) Τα ποντάρεις όλα στον επόμενο. ‘Όλοι οι προηγούμενοι ήταν μαλάκες.’ λες στον εαυτό σου και το πιστεύεις. ‘Όμως με τον επόμενο θα σπάσει η γκίνια.’ Και πράγματι ύστερα από μερικά ραντεβού είσαι σίγουρος/η πως ο λεγάμενος/η είναι αυτό που πάντα έψαχνες. Όπως συμβαίνει με όλους τους τζογαδόρους κάθε καινούριο στοίχημα σε βυθίζει πιο βαθιά στο χρέος, κάθε φιλί σε σπρώχνει πιο βαθιά στην μοναξιά σου.

4) Αυνανίζεσαι και όταν τελειώνεις βάζεις τα κλάματα. Αυτά τα λίγα λεπτά απόλυτης ελευθερίας και σεξουαλικής εκτόνωσης που θα μπορούσες να τα αφιερώσεις ας πούμε σε ένα remix από Mairilyn Monroe, Scarlett Johanson και την νταντά από την ομώνυμη σειρά, εσύ διαλέγεις να τα δηλητηριάσεις με τον πόνο σου.

5) Είσαι μονίμως απένταρος. Όλοι οι εθισμένοι έχουν κακή σχέση με το χρήμα. Τους αρέσει να ‘ξοδεύονται’, να τα δίνουν όλα. Αντιλαμβάνονται το πάθος ως αυτοκαταστροφή.

6) Δεν έχεις ποτέ κάτι καλύτερο να κάνεις. Ο Μπουκόφσκι -γνωστός μπεκρούλιακας- έλεγε πως όταν συμβαίνει κάτι καλό πίνει για να το γιορτάσει. Όταν συμβαίνει κάτι κακό πίνει για να ξεχάσει. Κι όταν δεν συμβαίνει τίποτα πίνει για να συμβεί κάτι. Αν νιώθεις πως μόνο ο έρωτας δίνει νόημα στην ζωή σου τότε μάλλον ο έρωτας σου δεν είναι και πολύ σπουδαίος. Τουλάχιστον όχι πιο σπουδαίος από μερικά ποτήρια κρασί.

7) Κάνεις όνειρα. Τρελά όνειρα. Περιμένω ακόμα τον μαθηματικό που θα ανακαλύψει έναν αλγόριθμο που θα εκφράζει το βαθμό κατάντιας ενός ανθρώπου σε σχέση με την ομορφιά των ονείρων του. Όταν ο Robert Johnson, θρυλικός μπλουζμαν του 30, συνάντησε τον διάβολο και του ζήτησε να κάνει πραγματικότητα τα όνειρα του, ο διάβολος το μόνο που έκανε ήταν να του δώσει μια κιθάρα. Άσε τα όνειρα και τις ελπίδες στους παπάδες. Χρησιμοποίησε το μυαλό σου και τα ταλέντα σου. Δούλεψε σκληρά. Γίνε κάποιος που αξίζει να αγαπήσει και να αγαπηθεί. 

8) Δεν έχεις φίλους. Έχεις μόνο ανθρώπους για να μοιράζεστε τα βάσανα σας. Η παρέα σας μοιάζει περισσότερο με ψυχανάλυση. Κακή ψυχανάλυση.

9) Δεν ερωτεύεσαι ποτέ. Ή μάλλον ερωτεύεσαι επιδερμικά. Χλιαρά, χωρίς επίγνωση του κινδύνου. Μόνο για το σεξ. Ή μόνο για την παρέα. Είσαι junky γιατί ο φόβος σου για το πάθος δείχνει την εξάρτηση σου από αυτό.

10) Μιλάς πολύ για τον έρωτα. Ανεβάζεις ατάκες στο Facebook. Κάνεις συγκλονιστικές δηλώσεις στο timeline σου. Τραγουδάς καψουροτράγουδα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ο αληθινός έρωτας είναι μουγκός. Καμιά κουβέντα δεν μπορεί να τον εκφράσει. Ένα βλέμμα, κάτι αστείο, μια αμήχανη στιγμή την ώρα της ερωτικής πράξης… τα πιο απλά πράγματα μπορεί να σημαίνουν και τα πιο πολλά.  Δεν υπάρχουν συνταγές. Με τον αληθινό έρωτα  δεν θα είσαι ποτέ σίγουρος… κανείς δεν ξέρει. Αν είναι περισσότερο μπελάς ή ευλογία.