Τα Παιδιά του Κεραυνού

Ξεκίνησα αυτό το μπλογκ έχοντας μόλις βγει από την πιο τρομαχτική περίοδο της ζωής μου. Μια περίοδο που όπως έγραψα και σε προηγούμενα ποστ, έχασα κάθε όρεξη και επιθυμία για ζωή και έφτασα πολύ κοντά στην αυτοκτονία. Ήταν μια συγκλονιστική περίοδος, που όσο κι αν προσπαθήσω θα μου είναι αδύνατο να την περιγράψω. Περισσότερο έμοιαζε με μια ανελέητη καταιγίδα που πίστευα πως δεν θα τελειώσει ποτέ. Μια καταιγίδα από την οποία δεν θα γλίτωνα με τίποτα παρά μόνο δίνοντας τέλος στη ζωή μου.

Ξεκίνησα να γράφω ελπίζοντας με κάποιο τρόπο, όσο μπορώ, να φτάσω εκεί έξω και σε άλλους ανθρώπους σαν κι εμένα. Να τους δώσω κουράγιο στις δύσκολες στιγμές ή αν και αυτοί όπως κι εγώ έχουν καταφέρει να βγουν από τις δυσκολίες να μοιραστούμε την χαρά μας και να δώσουμε μαζί δύναμη σε όσους ακόμα παλεύουν. Στο δρόμο ανακάλυψα πως αυτό που έκανα ήταν πολύ πιο σημαντικό από όσο μπορούσα να φανταστώ. Στο δρόμο ανακάλυψα πως ακολουθούσα το μονοπάτι μιας αρχαίας δοξασίας.

Heyoka

Μόνο αυτοί που είχαν το όραμα των πλασμάτων του κεραυνού μπορούν να ζήσουν σαν Χεγιόκα. Έχουν ιερή δύναμη και την μοιράζονται με όλους τους ανθρώπους, αλλά το κάνουν μέσα από αστείες ή παράδοξες πράξεις. Όταν ένα όραμα φτάνει από τα πλάσματα της Δύσης, έρχεται με τρόμο όπως χτυπάει ένας κεραυνός. Άλλα όταν η μπόρα του οράματος περάσει, ο κόσμος είναι πιο όμορφος και πιο ευτυχισμένος. Γιατί η αλήθεια παντού χτυπάει σαν βροχή. Μετά τον τρόμο της καταιγίδας όμως ο κόσμος είναι πιο όμορφος.

Μαύρος Τάρανδος

 

»Το σύμβολο τους είναι δυο κέρατα στο κεφάλι γιατί θεωρούνται αρπαχτικά πνεύματα.»

Σε ένα μεγάλο αριθμό των φυλών των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής υπήρξε ένα παράξενο κοινωνικό φαινόμενο, η κουλτούρα των λεγόμενων ‘Αντίθετων’, ‘Contraries’ στα αγγλικά, οι αποκαλούμενοι Χεγιόκα. Οι ‘Αντίθετοι’ ήταν ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού ενός οικισμού οι οποίοι ζούσαν εντελώς αντίθετα στις παραδόσεις και τις συνήθειες των υπολοίπων.

Αυτό πρακτικά σήμαινε πως είχαν το δικαίωμα να προσβάλλουν τα ιερά και τα όσια της φυλής, να κοροϊδεύουν τις θρησκευτικές τελετές και να αγνοούν επιδεικτικά τις συμβουλές των σοφών γερόντων και των θεραπευτών. Επίσης, χρησιμοποιούσαν αυτό που οι ανθρωπολόγοι ονομάζουν αντίστροφη ομιλία ή αντίστροφη αντίδραση. Για παράδειγμα αν ήθελαν να σε φωνάξουν κοντά τους, φώναζαν λυσσασμένα ‘φύγε από μπροστά μου’. Με ακριβώς τον ίδιο τρόπο έφευγαν μακριά όταν κάποιος τους ζητούσε να έρθουν κοντά και έτρεχαν δίπλα του όταν τους έλεγε να φύγουν.

Πολλοί ‘Αντίθετοι’ ήταν αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως ‘κλόουν’, ντυμένοι παράδοξα και υπερβολικά και έτοιμοι να κάνουν τις πιο ντροπιαστικές ανοησίες για να διασκεδάσουν τους άλλους. Υπήρχαν όμως και ‘αντίθετοι’ που στερούνταν του κωμικού στοιχείου, οι οποίοι με την αιρετική τους στάση έρχονταν σε σύγκρουση με την υπόλοιπη κοινότητα, θέτοντας πολλές φορές την ζωή τους, αλλά και την ζωή των άλλων, σε κίνδυνο.

Παρόλα αυτά η κουλτούρα των αντιθέτων απολάμβανε του απόλυτου σεβασμού της κοινότητας. Ο ρόλος τους άλλωστε ήταν ιερός. Οι ντροπιαστικές ιστορίες και πράξεις τους βοηθούσαν τους ανθρώπους να απαλλαχθούν από το άγχος και τις ενοχές για τις δικές τους ανοησίες ή λάθη. Επίσης η διαρκής και ανελέητη αμφισβήτηση των παραδόσεων βοηθούσε στην ανανέωση και αναβίωση των παραδοσιακών μύθων και των ιερών δοξασιών.

Φυσικά, παρότι εθνολογικά το φαινόμενο των ‘αντιθέτων’ είναι κάτι πρωτόγνωρο, δεν μπορεί κανείς να μην δει την σινάφια της κουλτούρας τους με ανάλογες πρακτικές σε όλους τους πολιτισμούς. Από το αρχαίο σατυρικό δράμα, μέχρι τους μεσαιωνικούς γελωτοποιούς και τους καταραμένους ποιητές του 19ου αιώνα, η έννοια των ‘αντιθέτων’ αγκαλιάζει κάθε αιρετική συμπεριφορά, είτε πρόκειται για φιλοσοφικό δόγμα, είτε για καλλιτεχνική έκφραση ή στάση ζωής.

Θέλω να πιστεύω πως Η Τέχνη της Αποτυχίας δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια ακόμα έκφραση αυτής της βαθιάς ανθρώπινης ανάγκης για αντίθεση.

Το ίδιο άρθρο εκατό φορές

Σε κάθε ένα από τα άρθρα μου επαναλαμβάνω με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το ίδιο πράγμα. Καμιά φορά είναι κάπως απολαυστικό να βλέπω διαφορετικές αντιδράσεις ενώ στην ουσία επαναλαμβάνομαι. Ο ίδιος άνθρωπος που με επικροτεί για κάτι που έγραψα, θυμώνει όταν το γράφω στο επόμενο άρθρο με διαφορετικές λέξεις. Στην ουσία τους τίποτα από αυτά που λέω δεν είναι διαφορετικό. Είτε λέω πως δεν πρέπει να σεβόμαστε τους νεκρούς, είτε πως δεν πρέπει να προσπαθούμε να είμαστε ευτυχισμένοι, είτε πως πρέπει να τα παρατάμε όταν θέλουμε κάτι πάρα πολύ, είτε πως πρέπει να εκθέτουμε αυτά για τα οποία ντρεπόμαστε, είτε πως δεν πρέπει να ερωτευόμαστε, είτε πως πρέπει να λέμε ψέματα αντί για αλήθεια, είτε πως τα παιδιά μας θα πρέπει να μάθουν να κάνουν στοματικό έρωτα και να σοδομίζονται κι όχι μαθηματικά και ανάγνωση.

Σε όλα αυτά τα άρθρα λέω ακριβώς το ίδιο πράγμα. Παροτρύνω τους ανθρώπους να κάνουν το αντίθετο από αυτό που θα ήταν το λογικό να κάνουν.

Ο λόγος που το κάνω είναι πολύ απλός. Στην πραγματικότητα είμαι ένας μαστουρωμένος Ινδιάνος και είδα τα πουλιά των κεραυνών στα όνειρα μου. Και από τότε αποφάσισα να είμαι ένας Χεγιόκα της ελληνικής επικράτειας. Να μιλάω ανάποδα, να γράφω ανάποδα και να κάνω ότι μου καπνίσει, χωρίς να υπολογίζω τίποτα και κανένα.

Εντάξει. Όχι ακριβώς.

Το κάνω γιατί ζώντας την δική μου προσωπική τραγωδία ανακάλυψα πως η δυστυχία μου ήταν σύμπτωμα μιας πολύ βαθύτερης ασθένειας. Μιας ασθένειας που δεν μπορούσε να θεραπευτεί με καμιά συνταγή ευτυχίας, με κανένα ψυχοφάρμακο και με κανένα αντικαταθλιπτικό.

Προσοχή δεν λέω πως όλα αυτά δεν μπορούν να βοηθήσουν. Φυσικά και μπορούν. Ο σαμάνος της φυλής επιβάλλεται να συνταγογραφεί μαντζούνια και να δίνει τις επαγγελματικές του συμβουλές. Όμως αυτό δεν είναι αρκετό.

Υπάρχει κάτι πιο βαθύ. Κάτι πιο επείγον που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Το νόημα της ζωής

Θέλω να σκεφτείτε το εξής ενδεχόμενο. Φανταστείτε να βάζατε ως προτεραιότητα της ζωής σας το γέλιο. Να προσπαθούσατε να γελάτε, να κατουριέστε από τα γέλια, από το πρωί που ξυπνάτε, μέχρι την τελευταία στιγμή που θα κλείσετε τα μάτια σας. Και αν είναι δυνατόν να γελάτε και στον ύπνο σας. Να ξεκαρδίζεστε στα όνειρα σας.

Ναι ξέρω, το ενδεχόμενο σας φαίνεται κάπως κουραστικό αν όχι εφιαλτικό. Το γέλιο έρχεται ως κάτι αυθόρμητο, ως μια αυθόρμητη αντίδραση σε κάτι ευτράπελο ή απροσδόκητο. Δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την επιτυχία και την ευτυχία και την ηδονή. Είναι συνέπειες κάποιων καταστάσεων. Δεν είναι αυτοσκοπός.

»Δεν ξέρετε πόσο εφιαλτικό μπορεί να γίνει η ευτυχία ή η ηδονή να είναι ο αυτοσκοπός ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνίας.»

Δεν ξέρετε πόσο εφιαλτικό μπορεί να γίνει η ευτυχία ή η ηδονή να είναι ο αυτοσκοπός ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνίας.

Δεν είναι πυρηνική φυσική είναι απλή λογική. Ο Μαρκήσιος Ντε Σαντ προσπάθησε να ακολουθήσει την λογική της ατελείωτης ηδονής στα έργα του τον 19ο αιώνα. Τα βιβλία του είναι γεμάτα σκατά και αίμα. Όψεις αυτού του ενδεχόμενου είδαμε επίσης στα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ου αιώνα και βέβαια στο υπέροχο μυθιστόρημα ή την κινηματογραφική εκδοχή του American Psycho. 

Προσοχή και πάλι. Δεν λέω πως η ηδονή, η ευτυχία, ή η επιτυχία είναι κάτι κακό.

Το αντίθετο.

Το μόνο που λέω είναι πως δεν μπορούν να είναι αυτοσκοπός. Είναι όψεις της ζωής που αποκτούν νόημα ανάλογα με τις συνθήκες. Σε μεγάλο βαθμό είναι σχετικές. 

Ένα ζουμερό μπιφτέκι από τα McDonalds ίσως να είναι όνειρο ζωής για τα υποσιτισμένα παιδιά της Αφρικής όμως ο καλοζωϊσμένος πολίτης των δυτικών κοινωνιών το θεωρεί διατροφικό σκουπίδι.

Μια χαριτωμένη σύζυγος μπορεί να είναι όαση στην ζωή ενός μοναχικού ανθρώπου, όμως για έναν έμπειρο εραστή που έχει χορτάσει τις γυναίκες όπως εγώ μπορεί να είναι και μπελάς.

Πέρα από τα αστεία, έχουμε ένα βασικό πρόβλημα, μια βαθιά αρρώστια μέσα μας και ονομάζεται έλλειψη νοήματος. Το πρόβλημα ξεκινάει από την στιγμή που πιστεύουμε πως αυτό το νόημα οφείλει να μας το προσφέρει η ίδια η ζωή. Πως είναι κάτι που το δικαιούμαστε. Περιμένουμε από την ζωή να μας δώσει ευτυχία, ηρεμία, πλήρωση, λεφτά και δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Όμως η αλήθεια είναι πως γεννιόμαστε σε ένα χάος και πως τίποτα δεν έχει νόημα. Στα μάτια της φύσης ή του σύμπαντος ή του Θεού δεν αξίζουμε τίποτα περισσότερο από μια πέτρα ή ένα χρησιμοποιημένο προφυλακτικό. 

Σύμφωνα με τον ψυχοθεραπευτή Βίκτωρ Φρανκλ ο άνθρωπος αρχίζει να αντιλαμβάνεται το νόημα της ζωής όταν αντί να ρωτάει τι έχει να του προσφέρει η ζωή αντιστρέφει το ερώτημα. Ρωτάει, τι έχω εγώ να προσφέρω στη ζωή;

Τι έχω να προσφέρω σε αυτό τον κόσμο ώστε να αποκτήσει περισσότερο νόημα;

Επίσης νόημα στη ζωή μας, δίνει η στάση μας απέναντι σε αυτό το χάος, απέναντι στην σκληρότητα ενός απρόσωπου φυσικού κόσμου. Απέναντι σε τραγικές καταστάσεις όπως η ανέχεια ή η ασθένεια ή το αναπόφευκτο του θανάτου είτε του δικού μας ή αυτών που αγαπάμε.

Ο άνθρωπος πραγματικά ανακαλύπτει το μεγαλείο της δύναμης του όταν στέκεται όρθιος απέναντι στην τραγική του μοίρα.

Κι όμως καθημερινά απέχουμε πολύ από αυτά αναζητώντας εμμονικά την γρήγορη ικανοποίηση των επιθυμιών μας πετυχαίνοντας τις περισσότερες φορές ακριβώς το αντίθετο.

Προσπαθώντας υπερβολικά να κάνουμε καλό σεξ και να ικανοποιήσουμε τους συντρόφους μας δεν μας σηκώνεται ή δεν έχουμε οργασμό. Προσπαθώντας να είμαστε και να δείχνουμε ευτυχισμένοι δεν χαλαρώνουμε και δεν μπορούμε να δεθούμε με άλλους ανθρώπους και να επικοινωνήσουμε. Προσπαθώντας να είμαστε επιτυχημένοι ακολουθούμε καριέρες που δεν μας εκφράζουν, μόνο και μόνο για το κύρος ή τα χρήματα καταντώντας μέτριοι και συνεπώς αποτυχημένοι.

Η  ψυχολογία υπογραμμίζει ξανά και ξανά τις ολέθριες συνέπειες που έχει ο σύγχρονος καταναλωτικός τρόπος ζωής στην ψυχική υγεία μας. Όμως κανείς δεν ακούει. Και πως να ακούσει όταν το οικονομικό στάτους κβο λειτουργεί με όρους θρησκευτικής λατρείας κηρύττοντας ατελείωτα μέσα από υπνωτιστικά διαφημιστικά σποτ και χαζοχαρούμενες ρεκλάμες.

Δυστυχώς η γλώσσα της επιστήμης, ή της ψυχοθεραπείας είναι στεγνή. Και σε ένα βαθμό για αυτό είναι και ψεύτικη. Γιατί μιλάει πάντα θεωρητικά, χωρίς αληθινά βιώματα που θα συγκινήσουν τους ανθρώπους. Αυτό που μας λείπει είναι μια σύγχρονη ανατρεπτική θρησκεία. Αυτό που μας λείπει είναι ‘αντίθετοι’, Χεγιόκα, άνθρωποι που θα λοιδορήσουν τις γελοίες συνήθειες μας και θα μας ταρακουνήσουν με τις ανάποδες πράξεις τους. 

Το θέμα είναι που θα τους βρούμε αυτούς τους τόσο ξεχωριστούς ανθρώπους.

Οι Heyoka της διπλανής πόρτας

Οι ‘αντίθετοι’ των φυλών της Βόρειας Αμερικής αντλούν την δύναμη τους από την λατρεία του Κεραυνού. Ένας Ινδιάνος καταλαβαίνει πως είναι Χεγιόκα όταν στα όνειρα του εμφανιστούν τα πουλιά του κεραυνού, μεγάλα πουλιά τα οποία δημιουργούν κεραυνούς χτυπώντας τα φτερά τους. Όταν ο νεαρός Ινδιάνος εξομολογηθεί τα όνειρα του στους σοφούς της φυλής τότε εκείνοι αποφασίζουν αν θα του δοθεί ο τίτλος του Χεγιόκα. Το σύμβολο ενός Χεγιόκα είναι δυο κέρατα στο κεφάλι γιατί θεωρείται αρπαχτικό πνεύμα.

Κάτι ανάλογο με τους Χεγιόκα συνέβηκε και στον απόστολο Παύλο. Είδε όραμα τον Χριστό. Ύστερα κι αυτός κήρυξε την αλήθεια των αντιθέτων. Είπε πως η σοφία των ανθρώπων είναι ανοησία για τον Θεό. Είπε πως η εξουσία των ανθρώπων είναι υποδούλωση για τον Θεό. Πως ο πλούτος των ανθρώπων, είναι φτώχεια για τον Θεό. Εξήγησε μάλιστα πως οι απόστολοι του Κυρίου πρέπει να είναι σαν ηθοποιοί που αναπαριστούν το θείο δράμα στην γη. Οι καλοί Χριστιανοί που με βρίζουν κάτω από τα ποστ μου, με βρίζουν επειδή λέω ακριβώς το ίδιο πράγμα που λέει η θρησκεία τους.

Χέστηκα φυσικά. Χέστηκα και για τις θρησκείες και για τους βλαμμένους που τις ακολουθούν. Ο Χριστιανισμός ότι και να πρεσβεύει έχει καταντήσει όπως η κόκα κόλα και κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Εμένα με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι. Όσοι αυτοί την στιγμή βρίσκονται στο μέσο της καταιγίδας. Όσοι πιστεύουν πως δεν υπάρχει αύριο. Θέλω να ξέρουν πως τους έχουμε ανάγκη. Τους έχουμε ανάγκη για να μας μεταδώσουν το όραμα τους. Για να μας ταρακουνήσουν από τις θέσεις μας. Οι σημερινοί απεγνωσμένοι, θα γίνουν οι αυριανοί ‘αντίθετοι’ … αυτοί που θα μας οδηγήσουν με τις πράξεις τους και τις ντροπιαστικές ή τρομαχτικές ιστορίες τους σε μια ζωή με περισσότερο νόημα. Αυτοί που θα μας μάθουν να στεκόμαστε όρθιοι απέναντι στην σκληρότητα ενός αδιάφορου κόσμου.

Οι Χεγιόκα της διπλανής πόρτας, οι καλλιτέχνες της αποτυχίας.

 

10 thoughts on “Τα Παιδιά του Κεραυνού

  1. Κάπου εκεί ας θυμόμαστε πως καμιά κατάσταση δεν είναι μόνιμη, καμιά αίσθηση, κανένα συναίσθημα, καμιά μορφή , καμιά επιλογή- επομένως το όλο ζήτημα είναι ο δρόμος και ίσως λιγότερο ο προορισμός – κι ο καλός ταξιδευτής είναι αυτός που ταξιδεύει με τα λιγότερα δυνατά βάρη….detachment is the issue…

  2. Είμαι ένας απο αυτούς τους ανθρώπους στους οποίους απευθύνεσαι. Δεν είμαι πλέον σε κατάθλιψη. Την έζησα δυο φορές στο παρελθόν και δεν πρόκειται να το ξαναπεράσω. Τώρα είμαι απλά απόλυτα δυστυχισμένη. Ήθελα μόνο να σου πω ότι μόλις σε ανακάλυψα (τρία-τέσσερα κείμενά σου πρόλαβα να διαβάσω ήδη) και ότι αν και δεν πρόκειται να ξαναστήσουν τον κόσμο μου, είχα ανάγκη να διαβάσω αυτές τις λέξεις. Δε χρειάζεται να συμφωνώ με όλα. Το πως νοηματοδοτούμε τη ζωή μας, η προσωπική στάση και το ζήτημα της ευθύνης με βασανίζουν κάθε μέρα. Το μήνυμά σου αγγίζει άλλον έναν άνθρωπο.

    • Να σαι καλά. Καλώς ήρθες ! Το να ξέρουμε πως υπάρχουν εκεί έξω άνθρωποι που μας αντιλαμβάνονται είναι μια καλή -πολύ καλή- αρχή.

  3. Πολύ ενδιαφέρον .Κάτι που με απασχολεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια.Ισως γιατί περνάω ζοριλίκια και συνειδητοποιώ τι σημαίνει να αισθάνεσαι αβοήθητος και αδύναμος χωρίς εστω μια ενθαρρυντική κουβέντα στα δύσκολα.Αυτιστικοί ανθρωποι εχουμε καταντήσει ,ερμαια ενός καταναλωτικού κτηνώδους τρόπου ζωής,μηχανικά ανδρείκελα προβλέψιμης συμπεριφοράς.Πως θα »σταθούμε όρθιοι απέναντι στην σκληρότητα ενός αδιάφορου κόσμου;» αντιγράφω απο το αρθρο σας παραπάνω .Δεν ξέρω.Με αυτούς που ταιριάζουμε ισως ,με προσωπική δουλειά με τον εαυτό μας ,με το κέντρο μας το χαμένο.

  4. Μεγαλη κουβεντα το νοημα της ζωης.Νομιζες τουλαχιστον οτι το ειχες βρει δουλευες γι αυτο και εκανες ονειρα.Ενα δευτερολεπτο αρκει για να σαρωσει ολη τη ζωη σου.Ολα γυρω σου γινονται σταχτη,το δευτερολεπτο αυτο σε πεταξε σε εναν αγριο ωκεανο χωρις καν να ξερεις κολυμπι.Μην ρωτας αν γινεται αυτο, ναι γινεται στο λεω εγω απ το μεσον του ωκεανου και δεν ξερω καν κολυμπι.Στην αρχη σκεφτηκα να αφησω το σωμα μου να βουλιαξει να εξαφανιστει με κρατησε αυτη η απορια ομως που και πως θα βρω το χαμενο νοημα.Κουραστηκα ψαχνω καθε μερα απεγνωσμενα το νοημα, προσπαθω να φτιαξω νοημα δεν τα καταφερνω ομως.Πολυ μακρια καποια φωτα αχνοφαινονταιμερικες στιγμες χανονται ομως τοσο γρηγορα…..