Ο Πατέρας ενός δαίμονα

Οι Σκοτεινές Πλευρές

Θυμάμαι όταν ήμουν στο νηπιαγωγείο μας ζήτησαν να φτιάξουμε μια ζωγραφιά για να μπει στο ετήσιο ανθολόγιο. Έκατσα και ζωγράφισα ένα σπιτάκι. Ένα μεγάλο άνθρωπο που ήταν ο μπαμπάς. Έναν πιο μικρό που ήταν η μαμά. Κι έναν ακόμα πιο μικρό που ήμουν εγώ. Ύστερα έπιασα μια μαύρη κηρομπογιά και μουτζούρωσα όλη την ζωγραφιά από πάνω μέχρι κάτω.

‘Τι είναι αυτές οι μουτζούρες Main Menu;’ με ρώτησε η δασκάλα.

Σήκωσα τα χέρια και της απάντησα με απόλυτη φυσικότητα.

‘Είναι το σπίτι μας, ο μπαμπάς, η μαμά κι εγώ και είναι νύχτα’.

‘Έχεις πολύ φαντασία’ μου είπε και χαμογέλασε.

Με θυμάμαι εκείνη την μέρα να γυρνάω στο σπίτι από το σχολείο. Ήταν μια ανοιξιάτικη μέρα, καλή ώρα. Κουβαλούσα την βαριά μου τσάντα, ιδρωμένος. Πρώτη φορά συνειδητοποιούσα πως η πραγματικότητα ενός ανθρώπου μπορεί να είναι κάτι τόσο παράξενο και υπερβατικό για ένα τρίτο. Η αλήθεια ήταν πως δεν είχα καθόλου φαντασία. Αυτό που είχα ζωγραφίσει δεν το είχα φανταστεί. Στο σπίτι μας ήταν πράγματι νύχτα. Πάντοτε, συνέχεια, από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ …

Δεν έχεις ελπίδα

Την σκοτεινή σου πλευρά δεν μπορείς να την ξεφορτωθείς. Μπορείς να φτιάξεις τα δόντια σου, μπορείς να καθαρίσεις τα σημάδια της ακμής σου, μπορείς να αγοράσεις ένα μεγάλο αμάξι και να κυκλοφορείς με μια εντυπωσιακή γυναίκα που σου κάνει πίπες όσο αλλάζεις τις ταχύτητες όμως η σκοτεινή σου πλευρά θα παραμείνει εκεί.

Η λογική λέει πως κάτι που δεν μπορείς να το αλλάξεις καλό είναι να προσπαθήσεις να το αποδεχθείς και να προσπαθήσεις να μην ντρέπεσαι για αυτό. Ακούγεται τόσο απλό που είναι να απορείς γιατί δεν το κάνουμε όλοι. ‘Γεια σας είμαι ο Main Menu είμαι αλκοολικός και ο θείος μου με βίαζε στο ιατρείο του δίνοντας μου καραμέλες και λέγοντας μου πως μου εξετάζει τις αμυγδαλές’.

Πλάκα κάνω.

Όμως η ουσία παραμένει πως το να αποδεχθείς και να συμβιβαστείς με την σκοτεινή σου πλευρά είναι κάτι τρομερά δύσκολο. Είναι ένα ταμπού. Κάτι που ελάχιστοι θα καταλάβουν.

Όμως δεν έχεις άλλη επιλογή.

Ρόμπερτ Κραμπ – Ο Πατέρας των Δαιμόνων

To 1994 προβλήθηκε στις αίθουσες του σινεμά ένα ντοκυμανταίρ για την ζωή και το έργο του ‘αιρετικού’ σκιτσογράφου Robert Crumb. Ο Crumb υπήρξε από τους πρώτους Αμερικάνους σκιτσογράφους που αμφισβήτησαν την κυριαρχία των κόμικ των σούπερ ηρώων. Οι αστείοι ήρωες του είναι κάθε άλλο παρά ‘ηρωϊκοί’. Είναι πνιγμένοι στις νευρώσεις, έχουν εμμονή με το σεξ, και η μόνη υπέρβαση τους είναι πως στερούνται κάθε έννοια ηθικής και αγάπης για το ανθρώπινο είδος.

»Ο Ρόμπερτ Κραμπ αντιμετωπίζει την σκοτεινή πλευρά του όπως θα αντιμετώπιζε ένα καλός γονιός ένα προβληματικό παιδί.»

Το ντοκυμανταίρ είναι ένα αριστούργημα. Ο Κραμπ είναι ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς διαβάζοντας τα κόμικ του. Ένας άνθρωπος που νιώθει ‘παράξενος’, ‘ελαττωματικός’, ένα ψηλόλιγνο γκόλουμ βγαλμένο κατευθείαν από το δάσος της αμερικάνικης επαρχίας.

Παρόλα αυτά δεν είναι δυστυχισμένος.

Είναι δημιουργικός, είναι αστείος, είναι ήρεμος. Μοιάζει να έχει συνηθίσει να ζει με τους δαίμονες του. Η αλήθεια είναι πως κοιτάζοντας τον να ποζάρει δίπλα στην όμορφη σύζυγο του ανάμεσα σε εκείνα τα γκροτέσκα σκίτσα σκέφτεσαι πως αντιμετωπίζει την σκοτεινή πλευρά του όπως θα αντιμετώπιζε ένα καλός γονιός ένα προβληματικό παιδί. Περιβάλλοντας το με αγάπη και αποδοχή.

Μπαμπά σε αγαπάω

Αυτό τον καιρό ο πατέρας μου βρίσκεται στο νοσοκομείο σε πολύ κρίσιμη κατάσταση. Σήμερα το πρωί σήκωσα το ακουστικό και τον πήρα τηλέφωνο. Του είπα πως τον αγαπάω και πως τον σκέφτομαι συνέχεια. Το ξαναλέω εδώ και έτσι ευελπιστώ να μείνει για πάντα γραμμένο όσα χρόνια και να περάσουν.

»Ήμουν ένα προβληματικό παιδί. Ήμουν ένας δαίμονας, μια σκοτεινή όψη της οικογένειας μου.»

Είναι αλήθεια πως η οικογένεια μου πέρασε πολλές δυσκολίες. Ιδίως τα πιο ευαίσθητα χρόνια της παιδικής μου ηλικίας ήταν κυριολεχτικά βαμμένα, όπως η παιδική μου ζωγραφιά, με μαύρο χρώμα.

Για πολλά χρόνια προσπάθησα να ξεφορτωθώ εκείνη την εικόνα με χίλιους τρόπους. Προσπάθησα να προσποιηθώ πως όλα ήταν καλά κι ύστερα όταν είδα πως αυτό δεν λειτουργούσε προσπάθησα να εκδικηθώ τους πρωταγωνιστές αυτού του δράματος. Μίσησα την μητέρα μου και τον πατέρα μου με όλη μου την ψυχή, τους κατηγόρησα, τους έβρισα, προσπάθησα να τους εξαπατήσω.

Όταν είδα πως ούτε αυτό λειτουργούσε αποφάσισα να τους εκδικηθώ κάνοντας κακό στον εαυτό μου. Έζησα αυτοκαταστροφικά, κάνοντας σκληρά ναρκωτικά, οδηγώντας επικίνδυνα στον δρόμο, μπλέκοντας σε καυγάδες χωρίς σημασία …

Ήμουν ένα προβληματικό παιδί. Ήμουν ένας δαίμονας, μια σκοτεινή όψη της οικογένειας μου.

Όμως για τον πατέρα μου όλα αυτά δεν είχαν καμία σημασία. Συνέχιζε να με αγαπάει και να με αποδέχεται για αυτό που ήμουν.

Δεν γράφω αυτό το κείμενο για να του ανταποδώσω τα όσα έχει κάνει για μένα. Το γράφω γιατί με τον τρόπο του μου έδωσε ένα πολύτιμο μάθημα που αξίζει όσο τίποτα στον κόσμο και θέλω να το μοιραστώ.

Δεν ξέρω που στο διάολο το είχε μάθει αυτός. Δεν πιστεύω πως ο πατέρας μου είναι σοφός ή ιδιαίτερα αναλυτικός. Όμως το έκανε. Έκανε αυτό που κάνουν οι ψαγμένοι καλλιτέχνες όπως ο Κραμπ.

Αποδεχόταν την σκοτεινή πλευρά της ζωής του. Την περιέβαλε με αγάπη και εμπιστοσύνη. Και το κυριότερο αναλάμβανε την ευθύνη για αυτή την σκοτεινή πλευρά.

Έκανε αυτό που είπε ο μάγος Prospero απευθυνόμενος στο κτήνος Cannibal, στο  έργο του Σέξπηρ Τρικυμία.

This thing of darkness I acknowledge mine.

Δεν είμαι καλός στα λόγια όταν είμαι συγκινημένος. Όμως αυτό που ξέρω είναι πως ακόμα και οι χειρότεροι δαίμονες, όπως εγώ, μπορούν να εξημερωθούν. Αυτό που ξέρω είναι πως μπορεί να μην γίνεται με τίποτα να ξεφορτωθείς την προσωπική σου κόλαση, όμως σίγουρα κανείς δεν σε εμποδίζει να την αγαπήσεις και να την αναγνωρίσεις, χωρίς όρους, όπως όλα τα παιδιά σου.

4 thoughts on “Ο Πατέρας ενός δαίμονα